Kiểm soát ‘siêu’ Uỷ ban Quản lý vốn Nhà nước như thế nào?

Chiều 1/10, tại Hà Nội đã diễn ra phiên họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 9/2018 dưới sự chủ trì của Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ, Người phát ngôn của Chính phủ Mai Tiến Dũng.

Liên quan tới câu hỏi của các phóng về vấn đề Uỷ ban Quản lý vốn nhà nước vừa ra mắt, Thủ tướng đã có quan điểm là làm sao để Uỷ ban này không phải là cơ quan quá quyền lực, quan liêu. Vậy thì trong thời gian tới, Chính phủ có những biện pháp như thế nào để kiểm soát cơ quan này ? Với những đơn vị quản lý vốn lớn khi về với Uỷ ban thì vấn đề nhân sự sẽ như thế nào, những nhân sự này sẽ do ai quyết định ?

Bộ trưởng Mai Tiến Dũng chủ trì họp báo.

Trả lời về vấn đề này, Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư (KH&ĐT) Lê Quang Mạnh cho biết, khi xây dựng đề án thành lập Uỷ ban Quản lý vốn nhà nước, mục tiêu của Chính phủ là để xoá bỏ tình trạng “vừa đá bóng vừa thổi còi”, khi các bộ chuyên ngành của chúng ta vừa ban hành chính sách trong lĩnh vực đó, đồng thời trực tiếp quản lý các doanh nghiệp, tập đoàn nhà nước. Chúng ta xây dựng khung pháp lý để tách chức năng quản lý và sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.

Ngày 29/9 vừa qua, Chính phủ đã ban hành Nghị định 131, trong đó đưa ra hành lang pháp lý của Uỷ ban. Nội dung chính là: Trách nhiệm quản lý vốn cho 19 doanh nghiệp, gồm 7 tập đoàn, 12 doanh nghiệp lớn.

Theo Thứ trưởng Lê Quang Mạnh, Ủy ban này thay mặt Nhà nước giám sát khối tài sản, vốn Nhà nước tại các DNNN chứ không phải cơ quan sử dụng vốn này. Uỷ ban không can thiệp vào hoạt động sản xuất kinh doanh trực tiếp của các doanh nghiệp mà chỉ tập trung giám sát vốn đó các doanh nghiệp dùng hiệu có quả không, có khả năng, nguy cơ thất thoát hay không và sẽ triển khai các biện pháp can thiệp.

Thứ trưởng Lê Quang Mạnh cho biết, vừa qua, Thủ tướng Chính phủ cũng chỉ đạo Uỷ ban Quản lý vốn tập trung vào giám sát, phải là một cơ quan hiện đại, đáp ứng yêu cầu chuyên môn.

Theo đó, trong thiết kế khuôn khổ pháp lý đưa các nội dung làm sao Uỷ ban này thực hiện công tác giám sát, vì hiện nay công tác giám sát được thực hiện không thường xuyên, không được các cơ quan chuyên trách thực hiện. Chúng ta xây dựng Uỷ ban này nhằm thực hiện giám sát thường xuyên hơn, công tác giám sát mỗi doanh nghiệp sẽ được trông coi kỹ càng, để phát hiện và giảm thiểu nguy cơ thất thoát lãng phí…

Bên cạnh đó, Ủy ban phải nâng cao trách nhiệm giải trình trong quá trình giám sát sử dụng vốn Nhà nước gắn với trách nhiệm quản lý, bảo tồn tài sản của Nhà nước trong các doanh nghiệp này với các cá nhân cụ thể. Chỉ khi nào chúng ta gắn trách nhiệm cá nhân cụ thể thì mới có cơ chế, cách thức để đảm bảo nguồn lực của đất nước không bị lãng phí.

Ngoài ra, Uỷ ban xây dựng lộ trình rõ ràng về việc ứng dụng công nghệ thông tin, có mô hình sử dụng dữ liệu lớn, quản lý giám sát hoạt động các DNNN một cách thường xuyên, nhưng không cản trở hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.