Lục bình - vấn nạn hay tài nguyên chưa được khai thác?: 'Nỗi đau' trên những dòng sông (Bài 1)

Bài 1: "Nỗi đau" trên những dòng sông

Đời sống người dân Nam Bộ thường gắn liền với hệ thống sông, rạch. Song, thực tế hiện nay, các dòng sông đang phải gánh chịu "nỗi đau" từ vấn nạn lục bình, đây cũng là nỗi ám ảnh của người dân miền sông nước.

Hiểm họa từ lục bình

“Ở những thành phố lớn thì thường kẹt xe, còn ở vùng sông nước thì kẹt lục bình” - một số người dân nói vui khi nhắc đến vấn nạn lục bình trên các kênh, rạch. Ông Nguyễn Văn Bình (ngụ xã Khánh Hưng) nói: “Kẹt lục bình còn nguy hiểm hơn kẹt xe, có khi phải ở giữa sông cả ngày, thậm chí chạy xuồng mà lơ là, không quan sát, vướng vào những mảng lục bình lớn rất dễ bị lật xuồng, ghe”.

Sông Vàm Cỏ Đông, Vàm Cỏ Tây là hai tuyến giao thông đường thủy huyết mạch của tỉnh. Thế nhưng, cứ từ tháng 5 đến tháng 7, hai dòng sông này bị lục bình xâm chiếm, gây khó khăn cho người dân khi vận chuyển hàng hóa qua lại trên sông. Anh Đỗ Tấn Đạt (ngụ tỉnh Đồng Tháp) chia sẻ: “5 năm gần đây, lục bình xuất hiện ngày càng dày đặc, nhất là từ tháng 5 đến tháng 7 hằng năm. Nếu bình thường chạy khoảng 5 tiếng là đến nơi thì vào các tháng này phải mất thời gian gấp 2-3 lần. Mảng lục bình lớn tấp vào ghe, chúng tôi phải dùng cây đẩy ra, thậm chí phải dừng lại cho xuồng nhỏ và người xuống kéo lục bình ra, trong đó không ít lần người bị rơi xuống sông. Chính vì thế, chi phí vận chuyển, công lao động vào các tháng này cũng tăng theo”.

Mùa màng bị ảnh hưởng vì lục bình

Kênh Nông Trường, xã Khánh Hưng là tuyến giao thông thủy huyết mạch giúp người dân vận chuyển nông sản mỗi khi vào mùa vụ. Song, những năm qua, kênh này đã bị lục bình "nuốt chửng". Thương lái vào thu mua lúa vô cùng khó khăn nên thường xuyên giảm giá mua lúa của nông dân để bù chi phí vận chuyển, đi lại.

Trưởng phòng Kinh tế xã Khánh Hưng Nguyễn Thanh Tùng cho biết: “Không chỉ kênh Nông Trường, những khu vực khác trên địa bàn xã cũng dày đặc lục bình nên đến mùa thu hoạch lúa, xuồng ghe đi lại rất khó khăn, nhất là vào mùa khô. Mỗi lần tiếp xúc cử tri, người dân đều kiến nghị giải quyết lục bình trên các sông, kênh, rạch. Những hộ làm ruộng càng sâu bên trong thì càng bị thương lái ép giá ít nhất là 200 đồng/kg lúa. Địa phương tổ chức trục vớt lục bình nhưng chẳng thấm vào đâu so với sự sinh sôi, nảy nở của loại thực vật này”.

Còn theo ông Đoàn Văn Tam (ngụ xã Nhơn Hòa Lập), lục bình dày đặc còn gây ra tình trạng chuột, muỗi, ô nhiễm nguồn nước, ảnh hưởng đến sản xuất rất nhiều. Ông Tam nói: “Lục bình kín cả mặt kênh, cỏ mọc um tùm dẫn đến muỗi, chuột gây hại mùa màng. Muốn bơm nước vào ruộng cũng khó khăn trăm bề, phải dọn lục bình, canh nước lớn. Thông thường 3 tháng, ấp phối hợp người dân trục vớt lục bình để trữ nước ngọt và đi lại thuận lợi nhưng chỉ vài ngày "lại đâu vào đó", người dân cảm thấy bất lực”.

Lục bình dày đặc, cản trở dòng chảy, ảnh hưởng đến việc đi lại, sản xuất nên một số người dân phải phun thuốc hóa học để tiêu diệt. Đây là cách nhanh nhất và ít tốn chi phí, công lao động để dọn dẹp lục bình. Lục bình sau khi bị phun thuốc hóa học vài ngày bắt đầu thối rữa, nước từ màu đục chuyển màu đen, bốc mùi hôi, đồng thời nhiều loại thủy sản cũng chết. Anh Trần Văn Đoàn (ngụ xã Nhơn Ninh) cho biết: “Gia đình nuôi ốc bươu đen, thường xuyên bơm nước ra vào. Một vài lần không để ý, bơm phải nước có thuốc hóa học diệt lục bình, vậy là ốc trong ao chết hết, thua lỗ nặng”.

Lục bình đang là vấn nạn,  "nỗi đau" trên những dòng sông. Người dân cảm thấy bất lực, ám ảnh và chỉ mong ngành chức năng sớm có giải pháp xử lý triệt để vấn nạn lục bình để những dòng sông lại thông thoáng và không còn nguy cơ ô nhiễm.

(còn tiếp)

Bài 2: “HÔ BIẾN” LỤC BÌNH THÀNH “VÀNG ĐEN” CHO NGÀNH NÔNG NGHIỆP