Nga tuyên bố không còn bị ràng buộc bởi hiệp ước kiểm soát vũ khí hạt nhân

Ngày 4-2, Bộ Ngoại giao Nga đã ra tuyên bố liên quan đến việc Hiệp ước Nga - Mỹ về các biện pháp tiếp tục cắt giảm và hạn chế vũ khí tấn công chiến lược (Hiệp ước New START) sắp hết hạn vào ngày 5-2. 

Hiệp ước kiểm soát vũ khí hạt nhân này được hai bên ký ngày 8-4-2010, có hiệu lực từ ngày 5-2-2011, và đã được gia hạn thêm 5 năm vào tháng 2-2021 trên cơ sở quyền gia hạn một lần được quy định trong hiệp ước.

Nga cho biết tháng 9-2025, Tổng thống Vladimir Putin từng công khai đề xuất các bên tham gia Hiệp ước New START cam kết áp dụng "những biện pháp tự hạn chế mang tính tự nguyện, nhằm duy trì các mức trần về số lượng đối với những loại vũ khí liên quan được quy định trong hiệp ước, ít nhất trong vòng một năm sau khi hiệp ước chấm dứt hiệu lực".

"Tuy nhiên, cho đến nay Nga chưa nhận được phản hồi chính thức của Mỹ về sáng kiến này thông qua các kênh song phương. Những phát biểu công khai từ phía Mỹ cũng không cho thấy Washington sẵn sàng đi theo lộ trình hành động trong lĩnh vực vũ khí tấn công chiến lược do Liên bang Nga đề xuất. Trên thực tế, điều này đồng nghĩa với việc các ý tưởng của chúng tôi đã cố tình bị bỏ qua. Cách tiếp cận này dường như sai lầm và đáng tiếc" - Bộ Ngoại giao Nga nêu trong tuyên bố đăng trên trang web mid.ru.

Theo Bộ Ngoại giao Nga: "Trong bối cảnh hiện nay, chúng tôi cho rằng các bên tham gia Hiệp ước New START không còn bị ràng buộc bởi bất kỳ nghĩa vụ hay tuyên bố mang tính đối xứng nào trong khuôn khổ hiệp ước, gồm cả các điều khoản cốt lõi, và về nguyên tắc đều có quyền tự do lựa chọn các bước đi tiếp theo. 

Trong quá trình đó, Liên bang Nga có ý định hành động một cách có trách nhiệm và cân bằng, xây dựng chính sách của mình trong lĩnh vực vũ khí tấn công chiến lược dựa trên việc phân tích kỹ lưỡng chính sách quân sự của Mỹ cũng như tình hình chung trong lĩnh vực chiến lược".

Họ cũng nhấn mạnh Nga "vẫn sẵn sàng thực hiện các biện pháp quân sự - kỹ thuật mang tính quyết đoán nhằm đối phó với những mối đe dọa tiềm tàng khác đối với an ninh quốc gia".

Hôm 3-2, Thứ trưởng Ngoại giao Nga Sergei Ryabkov cho biết Nga "đã sẵn sàng cho thực tế mới" khi thế giới không còn các giới hạn kiểm soát vũ khí hạt nhân giữa Mỹ và Nga.

Hiệp ước New START giới hạn số lượng đầu đạn chiến lược được triển khai ở mức 1.550.

Nếu hai bên không đạt được thỏa thuận vào phút chót, lần đầu tiên trong hơn nửa thế kỷ, họ sẽ không còn bất kỳ ràng buộc nào đối với kho vũ khí hạt nhân chiến lược tầm xa của mình khi New START hết hiệu lực.