Phim ngắn - “món ăn nhanh” hấp dẫn nhưng còn nhiều “sạn”

Phim ngắn ra đời với đặc tính: ngắn, ưu tiên những khung hình cận, màu sắc rực rỡ và nhịp cắt dựng nhanh... phù hợp với thị hiếu của giới trẻ. Dù phát triển bùng nổ, phim ngắn vẫn đang đối mặt với những vấn đề cốt lõi về chất lượng và giá trị bền vững.

Do áp lực phải giữ chân người xem trong 3 giây đầu tiên, nhiều phim ngắn rơi vào cái bẫy “giật gân hóa”. Cốt truyện thường bị cắt xén, nhảy cóc hoặc sử dụng những mô-típ quá cũ kỹ (drama gia đình, chủ tịch giả danh, đánh ghen...) để thu hút sự tò mò nhất thời thay vì xây dựng tâm lý nhân vật bài bản.

Mẹ lao công học yêu là một ví dụ điển hình cho sự bùng nổ của dòng phim ngắn vay mượn công thức “tổng tài” từ các nền tảng như Douyin (Trung Quốc). Dù có lượt xem cao, bộ phim không tránh khỏi những tranh cãi về mặt nội dung với những lỗ hổng.

Lỗ hổng lớn nhất nằm ở logic xây dựng tình huống. Phim lạm dụng những mô-típ phi thực tế để tạo cú sốc với việc thiết lập nhân vật khiên cưỡng: Nữ chính là một chủ tịch siêu giàu (“giàu nhất thế giới” theo lời thoại phim) nhưng lại chọn cách giả làm lao công để... trải nghiệm cuộc sống.

Điều này mâu thuẫn hoàn toàn với trách nhiệm của một người đứng đầu tập đoàn lớn. Nam chính (tổng tài trẻ) nảy sinh tình cảm và đòi cưới “mẹ lao công” hơn mình 20 tuổi ngay sau một “đêm định mệnh”. Oái oăm hơn, nữ chính lại là người yêu cũ của bố nam chính. Sự chồng chéo này không tạo nên chiều sâu kịch bản mà chỉ mang lại cảm giác khiên cưỡng.

Điểm gây tranh cãi nhất là việc một diễn viên có nghề như Thùy Trang lại nhận một kịch bản thiếu logic như vậy. Diễn xuất của cô khá tốt nhưng lại lạc lõng trong một kịch bản quá nông và dàn diễn viên phụ diễn "như đọc bài".

Thành công của trào lưu phim ngắn chiếu mạng nằm ở công thức: tốc độ, kịch tính, sự thuận tiện. Mỗi tập phim chỉ từ 15-20 phút nhưng có đủ cao trào, mâu thuẫn, lời thoại gay cấn và quan trọng hơn là cảm xúc thật. Người xem dễ dàng đồng cảm với những khoảnh khắc vụng về, rung động đầu đời hay những cú twist đầy kịch tính. Tình đầu là sói là minh chứng rõ nét cho công thức phim “mì ăn liền” nhưng có sự nâng cấp về mặt hình ảnh.

Bộ phim này khai thác chủ đề tình yêu gắn liền với những bí ẩn và sự phản bội - một “đặc sản” rất được lòng khán giả trẻ. Ngay từ tiêu đề, phim đã tạo ra sự tò mò. Việc ví von “tình đầu” với “sói” gợi lên sự nguy hiểm, kịch tính và những cú twist. Mỗi tập phim thường kết thúc ở một điểm cao trào, kích thích sự tò mò của người xem ở tập tiếp theo. So với những bộ phim ngắn đời đầu, Tình đầu là sói có sự chỉn chu hơn về mặt ánh sáng và bối cảnh.

Trang phục và tạo hình nhân vật được trau chuốt theo phong cách sang chảnh, đáp ứng nhu cầu xem cái đẹp của khán giả mạng. Tình đầu là sói là sản phẩm giải trí thuần túy thành công trong việc giữ chân khán giả bằng những kích thích thị giác và sự tò mò. Tuy nhiên, nếu xét dưới góc độ nghệ thuật điện ảnh, đây vẫn là một tác phẩm còn nhiều lỗ hổng, thiếu sự bền vững về nội dung.

Phim ngắn là “mảnh đất màu mỡ” để những nhà làm phim trẻ thể hiện sự sáng tạo mà không cần đầu tư quá nhiều. Tuy nhiên, để phim ngắn không chỉ dừng lại là “món ăn nhanh” trôi tuột qua tâm trí, các nhà sáng tạo cần đầu tư vào kịch bản nhiều hơn thay vì chạy theo mô-típ “tổng tài” của Trung Quốc.

Gần đây phim ngắn Cưới dâu giải hạn tạo được sự chú ý của dân mạng khi khai thác đề tài tâm linh với bối cảnh Nam Bộ xưa. Phim xoay quanh việc một gia đình giàu có tìm cách cưới vợ cho con trai để “giải hạn” dẫn đến những bi kịch và mâu thuẫn chồng chéo. Phim khai thác triệt để các mối quan hệ “cơm không lành, canh không ngọt” trong gia đình, sự đối đầu giữa tư tưởng hiện đại và hủ tục phong kiến. Đây là những “ngòi nổ” cảm xúc giúp phim thu hút hàng triệu lượt bình luận.

Có thể nói, bộ phim là một “món ăn tinh thần lạ miệng” giữa hàng loạt phim tổng tài, tình yêu hiện đại. Nó cho thấy sự tìm tòi của các nhà làm phim ngắn vào kho tàng văn hóa dân gian. Tuy nhiên, việc lạm dụng yếu tố tâm linh để tạo drama mà thiếu đi sự nghiên cứu kỹ lưỡng đã khiến bộ phim dừng lại ở mức giải trí hơn là một tác phẩm có chiều sâu nghệ thuật.

Nếu trước đây, thị trường phim ngắn Việt thường “theo sau” Trung Quốc, từ phong cách “tổng tài bá đạo”, đến mô-típ “em là của tôi”, thì nay phim Việt đang dần làm chủ nội dung. Kịch bản Việt hóa được tinh tế hơn, lời thoại phù hợp hơn với văn hóa và diễn xuất cũng ngày càng tự nhiên, bắt trend. Khán giả Việt cũng bắt đầu ưu tiên xem phim Việt.

Điều này là bước tiến về nội dung, là bước chuyển văn hóa khẳng định năng lực sáng tạo và bản sắc riêng của phim ngắn Việt. Nếu được đầu tư hơn về kịch bản, bối cảnh, diễn viên, phim ngắn sẽ có chỗ đứng nhất định, chứ không chỉ là công cụ để câu kéo lượt xem./.