Từ cửa ngõ phát triển năng động đến trung tâm kết nối chiến lược

Phát huy lợi thế địa kinh tế

Sau quá trình sắp xếp đơn vị hành chính, tỉnh Tây Ninh bước vào giai đoạn phát triển với không gian rộng mở, quy mô lớn hơn, tạo tiền đề quan trọng để tái cấu trúc mô hình tăng trưởng và tổ chức lại không gian phát triển theo hướng hiện đại, bền vững. Với vị trí tiếp giáp TP.Hồ Chí Minh theo trục Đông - Tây, kết nối trực tiếp với các trung tâm kinh tế lớn của Vùng Đông Nam Bộ, tỉnh ngày càng thể hiện rõ vai trò “cửa ngõ” chiến lược trong liên kết vùng. Đặc biệt, tỉnh có đường biên giới giáp Campuchia dài gần 369km, hiện có 4 quốc tế gồm Xa Mát, Mộc Bài, Tân Nam và Bình Hiệp. Đây là lợi thế đặc biệt hiếm có, tạo điều kiện thuận lợi để phát triển kinh tế cửa khẩu, thương mại biên giới, logistics xuyên biên giới, đồng thời mở rộng không gian hợp tác kinh tế với Campuchia và các quốc gia tiểu vùng Mekong. Với quy mô nền kinh tế nằm trong nhóm 10 địa phương lớn của cả nước, Tây Ninh ngày càng khẳng định vai trò là “điểm trung chuyển chiến lược” giữa Đông Nam Bộ, vùng kinh tế năng động nhất cả nước với Đồng bằng sông Cửu Long, vựa nông sản, thủy sản trọng điểm quốc gia. Lợi thế này giúp tỉnh không chỉ tham gia sâu vào chuỗi cung ứng nội vùng mà còn mở rộng kết nối với thị trường khu vực ASEAN.

Theo Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Lê Văn Hẳn, giai đoạn 2026-2030, tỉnh đặt mục tiêu tổng quát đến năm 2030 trở thành địa phương có nền kinh tế phát triển năng động, bền vững; là trung tâm kết nối chiến lược giữa Vùng Đông Nam Bộ và Đồng bằng sông Cửu Long, đồng thời là đầu mối giao thương chiến lược với Campuchia. Đẩy mạnh hội nhập, đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số toàn diện, gắn với kinh tế tuần hoàn, phát triển xanh, chủ động thích ứng với biến đổi khí hậu. Xã hội văn minh, môi trường sống an toàn; chính quyền kiến tạo; quốc phòng, an ninh được bảo đảm vững chắc. Nhân dân có cuộc sống phồn vinh, văn minh, hạnh phúc.

Trên cơ sở đó, tỉnh đặt ra những chỉ tiêu phát triển cụ thể và đầy quyết tâm cho giai đoạn 2026-2030. Tốc độ tăng trưởng GRDP bình quân đạt 10-10,5%/năm. Cơ cấu kinh tế đến năm 2030 gồm khu vực nông - lâm - thủy sản chiếm 13-14%, công nghiệp - xây dựng 55-56%, thương mại - dịch vụ 26-27%. GRDP bình quân đầu người đạt 8.000-8.500 USD, tương đương 210-225 triệu đồng; thu nhập bình quân đầu người đạt khoảng 94 triệu đồng/năm. Quy mô kinh tế số chiếm khoảng 30% GRDP; đến năm 2030 không còn hộ nghèo theo chuẩn Trung ương; tỷ lệ đô thị hóa đạt 45-50%; đóng góp của năng suất nhân tố tổng hợp (TFP) vào tăng trưởng đạt trên 55%... Những con số này không chỉ thể hiện quyết tâm chính trị cao mà còn phản ánh tầm nhìn phát triển dài hạn, phù hợp với tiềm năng, lợi thế và yêu cầu phát triển của Tây Ninh trong bối cảnh mới.

Đột phá chiến lược, tạo động lực tăng trưởng nhanh và bền vững

Để hiện thực hóa các mục tiêu đề ra, tỉnh xác định rõ 3 khâu đột phá chiến lược. Thứ nhất là đột phá về cải cách hành chính gắn với đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao. Thứ hai là đột phá về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh, kinh tế tuần hoàn. Thứ ba là đột phá về huy động mọi nguồn lực xây dựng kết cấu hạ tầng, nhất là hạ tầng giao thông đồng bộ, hiện đại, kết nối các vùng động lực phát triển.
Trong giai đoạn 2026-2030, tỉnh xác định 6 công trình trọng điểm có ý nghĩa chiến lược, gồm: Đường kết nối hành lang công nghiệp, đô thị Mộc Bài - Xuyên Á; Tuyến TP.Hồ Chí Minh - Tây Ninh - Đồng Tháp (trục Đường tỉnh 827E); Đường Vành đai 4 TP.Hồ Chí Minh; Đường động lực Đức Hòa; Tuyến Tân An - Bình Hiệp; Trung tâm Chính trị - Hành chính tỉnh.

Song song đó, tỉnh xác định 3 trục động lực cần tập trung chỉ đạo bồi thường, giải phóng mặt bằng, huy động mọi nguồn lực để tổ chức triển khai thực hiện gồm: Cao tốc TP.Hồ Chí Minh - Mộc Bài, Gò Dầu - Xa Mát (giai đoạn 1); Đường động lực Bình Chánh - Vành đai 4 - Cửa khẩu Mỹ Quý Tây (đường kết nối Bình Chánh - Lương Hòa - Bình Hòa Bắc - Mỹ Quý Tây); Trục động lực hệ thống sông Vàm Cỏ. Đây được xem là những “mạch máu” giao thông, kinh tế, tạo sức lan tỏa mạnh mẽ cho phát triển toàn tỉnh.

Để đạt được các mục tiêu đề ra, tỉnh xác định rõ những nhiệm vụ và giải pháp trọng tâm. Theo Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Lê Văn Hẳn, tỉnh sẽ điều chỉnh và triển khai hiệu quả Quy hoạch tỉnh, cơ cấu lại không gian phát triển, phát huy tối đa tiềm năng, lợi thế sau hợp nhất. Tỉnh định hướng chuyển dịch mô hình tăng trưởng từ chiều rộng sang chiều sâu, lấy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực; duy trì tốc độ tăng trưởng công nghiệp ở mức cao; hình thành các trung tâm tăng trưởng có năng lực cạnh tranh trong vùng; triển khai các cơ chế, chính sách vượt trội cho Khu kinh tế cửa khẩu Mộc Bài, đưa nơi đây trở thành cực tăng trưởng mới gắn với bảo đảm quốc phòng - an ninh; chú trọng phát triển xanh và bền vững.

Nông nghiệp được phát triển theo hướng hiện đại, ứng dụng công nghệ cao, thích ứng với biến đổi khí hậu, nâng cao giá trị gia tăng và phát triển bền vững. Dịch vụ - thương mại - logistics được đẩy mạnh, từng bước đưa tỉnh trở thành trung tâm trung chuyển hàng hóa quan trọng giữa TP.Hồ Chí Minh, Đồng bằng sông Cửu Long và Campuchia.

Du lịch được xác định là ngành kinh tế mũi nhọn, phát triển theo hướng kết nối chuỗi giá trị văn hóa - du lịch, huy động mạnh mẽ nguồn lực xã hội. Tỉnh tập trung thu hút đầu tư, khai thác hiệu quả tiềm năng Khu du lịch Quốc gia Núi Bà Đen, đưa nơi đây trở thành trung tâm du lịch tâm linh - sinh thái đặc sắc của khu vực phía Nam, mang tầm quốc tế, gắn với bảo tồn văn hóa và cảnh quan thiên nhiên.

Giai đoạn 2026-2030, tỉnh huy động mọi nguồn lực, đa dạng hóa hình thức đầu tư để hoàn thiện hệ thống kết cấu hạ tầng đồng bộ, hiện đại. Sáu lĩnh vực hạ tầng trọng tâm được ưu tiên gồm: giao thông chiến lược; công nghệ thông tin và hạ tầng số; hạ tầng khu kinh tế, khu, cụm công nghiệp; hạ tầng du lịch - dịch vụ; hạ tầng y tế, giáo dục - đào tạo; hạ tầng nông nghiệp - nông thôn.

Theo Giám đốc Sở Xây dựng Nguyễn Nam Hưng, hạ tầng giao thông chiến lược giữ vai trò “xương sống” cho tăng trưởng, với mục tiêu hình thành các trục giao thông Bắc - Nam, Đông - Tây, tăng cường kết nối liên vùng, mở rộng không gian phát triển, thúc đẩy lưu thông hàng hóa, dịch vụ. Đặc biệt, tỉnh chú trọng kết nối các khu, cụm công nghiệp, khu kinh tế cửa khẩu với sân bay, cảng biển, khai thác hiệu quả Cảng Quốc tế Long An.

Với tầm nhìn chiến lược, quyết tâm đổi mới và khát vọng vươn lên, Tây Ninh đang từng bước khẳng định vai trò trung tâm kết nối chiến lược của vùng, đóng góp ngày càng quan trọng vào sự phát triển chung của khu vực phía Nam và cả nước trong hành trình bước vào kỷ nguyên phát triển mới./.