7 hành vi vi phạm đất đai có thể bị khởi tố, người dân cần nắm rõ

Theo Thông tư liên tịch số 11/2025 do 11 bộ, ngành Trung ương ban hành các hành vi sau nếu gây lãng phí đất đai nghiêm trọng sẽ có nguy cơ bị xem xét trách nhiệm hình sự.

Thứ nhất, lập và thực hiện quy hoạch sử dụng đất, quy hoạch tài nguyên không đúng quy định pháp luật, gây thất thoát và lãng phí nguồn lực đất đai.

Thứ hai, gây ô nhiễm, hủy hoại tài nguyên, năng lượng quốc gia trong quá trình sử dụng, khai thác đất đai và tài nguyên liên quan.

Thứ ba, giao đất, cho thuê đất, giao rừng, cho thuê rừng, thu hồi đất hoặc cho phép chuyển mục đích sử dụng đất không đúng đối tượng, không đúng thẩm quyền, không phù hợp quy hoạch, kế hoạch đã được phê duyệt.

Thứ tư, giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất nhưng không thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính với Nhà nước; không tổ chức đấu giá quyền sử dụng đất, đấu thầu dự án theo quy định hoặc chậm xác định giá đất, dẫn đến thất thu ngân sách.

Thứ năm, sử dụng đất không đúng mục đích; để đất bỏ hoang quá 12 tháng liên tục kể từ khi nhận bàn giao trên thực địa hoặc chậm tiến độ sử dụng đất quá 24 tháng so với cam kết trong dự án đầu tư.

Thứ sáu, cố ý trì hoãn giải phóng mặt bằng, chậm triển khai dự án; khởi công khi chưa được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt; thực hiện bồi thường, hỗ trợ, tái định cư không đúng quy định, gây lãng phí nguồn lực xã hội.

Thứ bảy, quyết định hoặc chấp thuận chủ trương đầu tư, phê duyệt dự án nhà ở không phù hợp với quy hoạch sử dụng đất, quy hoạch xây dựng, quy hoạch đô thị - nông thôn hoặc chương trình phát triển nhà ở đã được phê duyệt.

Các chuyên gia bất động sản cho rằng, Thông tư liên tịch số 11/2025 không chỉ mang tính hướng dẫn nghiệp vụ cho cơ quan tố tụng, mà còn tạo ra khung pháp lý ràng buộc mạnh mẽ đối với chủ đầu tư, doanh nghiệp bất động sản, các tổ chức được giao đất, thuê đất và cả cá nhân sử dụng đất.

Quy định mới cũng sẽ tạo cơ sở pháp lý để các cơ quan tố tụng khởi tố, điều tra, truy tố và xét xử các hành vi gây lãng phí theo Bộ luật Hình sự. Đây là bước siết chặt kỷ cương quản lý đất đai, nhằm ngăn chặn tình trạng dự án treo, đất bỏ hoang và thất thoát nguồn lực phát triển.

Như vậy, việc lãng phí đất đai, nếu gây hậu quả nghiêm trọng, sẽ không còn dừng ở xử phạt hành chính mà có thể bị khởi tố, điều tra, truy tố và xét xử hình sự.

Điều này được kỳ vọng sẽ không còn tình trạng sử dụng đất lãng phí, dự án bỏ hoang trong thời gian tới.