Đổi tiền mới dịp Tết - Cẩn thận vi phạm pháp luật

Rủi ro khi đổi tiền online

Chỉ cần gõ từ khóa “đổi tiền tết” trên Facebook hay Google, hàng trăm kết quả quảng cáo dịch vụ đổi tiền mới lập tức xuất hiện, kèm theo lời chào mời giao hàng tận nơi, số lượng không giới hạn.

Muốn đổi 10 triệu đồng tiền mới, chúng tôi liên hệ một tài khoản Facebook tên N.P.T. Theo lời chủ tài khoản cho biết, mức phí phụ thuộc vào số lượng và mệnh giá. Cụ thể, tiền mệnh giá từ 1.000-5.000 đồng có phí đổi từ 3-4%; tiền 10.000-50.000 đồng phí 5%; tiền 100.000-200.000 đồng phí 4%,... “Khách chỉ cần chốt đơn, báo trước một ngày, số lượng bao nhiêu cũng có. Cam kết tiền thật, mới 100%, liền seri, giao tận nơi. Càng gần tết, phí đổi càng tăng” - chủ tài khoản N.P.T. nói.

Không chỉ đổi tiền mới, nhiều website, sàn giao dịch điện tử hay các hội, nhóm mạng xã hội còn quảng cáo những loại tiền in hình con ngựa - linh vật năm Bính Ngọ 2026 cùng các loại tiền được gắn mác “tiền may mắn”, “mã đáo thành công”, “thuận buồm xuôi gió”.

Đơn cử, trên một website, nhiều loại tiền nước ngoài được rao bán với giá cao gấp nhiều lần so với mệnh giá tiền thực tế. Chẳng hạn, tờ 20 Tugrik in hình con ngựa có giá 30.000 đồng/tờ; tờ 500 Som Uzbekistan giá 50.000 đồng/tờ; tiền lưu niệm 100 Euro in hình ngựa giá 99.000 đồng/tờ. Một số loại tiền khác như 100 Rupiah Indonesia hay 5 Rufiyaa Maldives được quảng cáo mang ý nghĩa phong thủy, có giá từ 50.000-150.000 đồng/tờ.

Tuy nhiên, việc đổi tiền qua mạng xã hội tiềm ẩn rất nhiều rủi ro như: nhận tiền cũ, tiền rách, tiền giả hoặc bị đổi thiếu. Chị Thanh Hương (ngụ phường Tân Ninh) chia sẻ, năm trước, do không nhờ được người quen đổi tiền, chị tìm dịch vụ trên Facebook và đổi một xấp tiền mệnh giá 50.000 đồng với giá 5,3 triệu đồng. Tuy nhiên, khi kiểm tra kỹ, chị phát hiện bị trộn nhiều tờ tiền cũ.

“Khi tôi phản ánh, người đổi tiền cho rằng khách phải kiểm tra ngay lúc nhận, nếu mang về rồi thì tự chịu trách nhiệm” - chị Thanh Hương bức xúc.

Sai quy định về đổi tiền

Theo chuyên viên pháp lý Nguyễn Thanh Thuận thuộc Công ty Luật TNHH Một thành viên Hạnh Minh Anh (phường Bình Minh), Thông tư số 25/2013/TT-NHNN của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam quy định về việc thu, đổi tiền không đủ tiêu chuẩn lưu thông, chỉ những tổ chức được Nhà nước cho phép như Ngân hàng Nhà nước, chi nhánh Ngân hàng Nhà nước, sở giao dịch Ngân hàng Nhà nước, tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài, Kho bạc Nhà nước mới được phép thực hiện thu, đổi tiền không đủ tiêu chuẩn lưu thông cho tổ chức, cá nhân. Ngoài các đơn vị này, mọi hoạt động thu, đổi tiền của cá nhân, tổ chức khác đều là bất hợp pháp.

Trước đây, theo Nghị định số 88/2019/NĐ-CP, ngày 14/11/2019 của Chính phủ, hành vi đổi tiền không đúng quy định có thể bị phạt từ 20-40 triệu đồng. Đây là mức phạt tiền áp dụng đối với cá nhân; mức phạt tiền đối với tổ chức có cùng một hành vi vi phạm hành chính bằng 2 lần mức phạt tiền đối với cá nhân.

Từ ngày 09/02/2026, Nghị định số 340/2025/NĐ-CP có hiệu lực thay thế, quy định mức phạt từ 5-15 triệu đồng đối với cá nhân và từ 10-30 triệu đồng đối với tổ chức thực hiện quy trình thu, chi, giao nhận tiền mặt, tài sản quý, giấy tờ có giá không đúng quy định của pháp luật.

Đáng chú ý, ngày lễ tình nhân 14/02 năm nay (nhằm ngày 27 tháng Chạp năm Ất Tỵ) trùng với Tết Nguyên đán. Nắm bắt xu hướng “độc lạ”, nhiều người quyết định chọn quà tặng là những bó hoa làm từ tiền thật. Chị K.N. (ngụ xã Hảo Đước), chuyên nhận gói và bán các loại quà tặng, chia sẻ: “Bên cạnh hoa tươi và quà tặng truyền thống, thời gian gần đây, hoa làm từ tiền thật được nhiều người quan tâm bởi tính thẩm mỹ và giá trị sử dụng. Hiện tôi đã nhận một số đơn đặt hàng làm hoa bằng tiền để tặng vào dịp lễ tình nhân với giá dao động từ 300.000-500.000 đồng/bó. Những bó hoa lớn trị giá vài triệu đồng thì khách phải đặt cọc trước”.

Luật sư Trần Thị Hạnh thuộc Đoàn Luật sư tỉnh Tây Ninh phân tích: “Việc sử dụng tiền thật để làm hoa tiềm ẩn nguy cơ vi phạm pháp luật. Mọi người có thể hiểu hành vi làm cho tờ tiền bị hư hỏng được xem là hủy hoại; còn hành vi phá hoại là cố ý làm cho tiền mất hoặc khó có khả năng khôi phục giá trị sử dụng như cắt, đốt, xé…”.

Theo Nghị định số 88/2019/NĐ-CP, hành vi phá hoại, hủy hoại tiền Việt Nam trái pháp luật bị xử phạt hành chính với mức phạt từ 10-15 triệu đồng, đồng thời bị tịch thu toàn bộ tang vật, phương tiện vi phạm. Từ ngày 09/02/2026, quy định này tiếp tục được áp dụng theo khoản 3, Điều 36 Nghị định số 340/2025/NĐ-CP, với mức xử phạt và hình thức xử lý tương tự.

“Hủy hoại tiền trái pháp luật còn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự tùy thuộc vào tính chất, mức độ của hành vi vi phạm. Do đó, người dân cần lưu ý tuân thủ các quy định của pháp luật để tránh vi phạm” - luật sư Trần Thị Hạnh cho biết.

Ngày 31/12/2025, Thủ tướng Chính phủ ban hành Chỉ thị số 36/CT-TTg về việc tổ chức Tết Nguyên đán Bính Ngọ năm 2026 vui tươi, lành mạnh, an toàn, tiết kiệm. Trong đó, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu Ngân hàng Nhà nước Việt Nam chủ trì, phối hợp các bộ, ngành, địa phương tổ chức tốt công tác điều hòa và cung ứng tiền mặt, đáp ứng nhu cầu tiền mặt cho nền kinh tế cả về giá trị và cơ cấu mệnh giá; bảo đảm an ninh, an toàn kho quỹ; chỉ đạo hệ thống tổ chức tín dụng tổ chức tốt các dịch vụ ngoại hối, thu, đổi ngoại tệ phục vụ nhu cầu của du khách nước ngoài; phối hợp chặt chẽ các cơ quan chức năng tăng cường kiểm tra, kịp thời phát hiện và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm trong hoạt động mua, bán ngoại tệ và thực hiện đổi tiền không đúng quy định của pháp luật.

Khi có nhu cầu đổi tiền mới, mọi người nên thực hiện tại các ngân hàng, tổ chức tín dụng hợp pháp; tránh vì tâm lý tiện lợi, hình thức mà rơi vào cảnh “tiền mất, tật mang”, thậm chí là vi phạm pháp luật./.