Đón tết bình an - nói không với thực phẩm bẩn

Phòng ngừa ngộ độc thực phẩm

Những ngày giáp tết, các chợ truyền thống, siêu thị, cửa hàng tạp hóa trở nên nhộn nhịp hơn thường lệ. Người dân tất bật mua sắm bánh, kẹo, thực phẩm dự trữ, quà biếu,… Vấn đề ATTP cũng trở thành mối quan tâm hàng đầu. Bởi chỉ một sơ suất nhỏ trong khâu lựa chọn, bảo quản hay chế biến cũng có thể dẫn đến ngộ độc, ảnh hưởng sức khỏe của cả gia đình.

Đáng lo ngại, lợi dụng nhu cầu mua sắm tăng cao, một số đối tượng vì lợi nhuận đã trà trộn hàng kém chất lượng, hàng giả, hàng không rõ nguồn gốc, xuất xứ, thậm chí sử dụng phụ gia, phẩm màu vượt mức cho phép, tiềm ẩn nguy cơ gây hại cho sức khỏe người tiêu dùng.

Để chủ động phòng ngừa nguy cơ mất ATTP trong dịp tết và mùa lễ hội, Cục ATTP đã ban hành Công văn số 217/ATTP-NĐTP gửi Sở Y tế các tỉnh, thành phố và Sở ATTP TP.Hồ Chí Minh, yêu cầu các địa phương tăng cường quản lý, thanh tra, kiểm tra, kịp thời ngăn chặn và phòng ngừa ngộ độc thực phẩm.

Theo đó, các địa phương cần chủ động xây dựng kế hoạch cụ thể, triển khai đồng bộ các giải pháp bảo đảm ATTP, phối hợp chặt chẽ giữa các ngành, các lực lượng trong công tác kiểm tra, giám sát. Đẩy mạnh tuyên truyền nhằm nâng cao nhận thức, thay đổi thói quen tiêu dùng, khuyến cáo người dân lựa chọn thực phẩm an toàn, không sử dụng thực phẩm không rõ nguồn gốc, xuất xứ và tăng cường phòng, chống bệnh do vi rút Nipah.

Cục ATTP cũng yêu cầu tổ chức các đoàn kiểm tra liên ngành tập trung vào các nhóm thực phẩm có nguy cơ cao như chăn nuôi, giết mổ, chợ đầu mối, siêu thị, thực phẩm tươi sống, bánh, mứt, rượu, nước giải khát, phụ gia thực phẩm, dịch vụ ăn uống và thức ăn đường phố, đồng thời kiểm soát hoạt động kinh doanh thực phẩm trên các sàn thương mại điện tử.

Các địa phương cần tăng cường kiểm soát thực phẩm lưu thông trên thị trường, xử lý nghiêm các vi phạm và công khai kết quả để cảnh báo cộng đồng. Bên cạnh đó, chuẩn bị sẵn sàng phương án, lực lượng và trang thiết bị để kịp thời ứng phó khi xảy ra sự cố mất ATTP, ngộ độc thực phẩm.

Ý thức cộng đồng là “lá chắn” quan trọng

Để bảo đảm ATTP một cách bền vững, điều quan trọng là phải tạo chuyển biến từ chính ý thức và trách nhiệm của các cơ sở sản xuất, kinh doanh. Khi người làm ra sản phẩm đặt cái tâm lên trước, người bán coi trọng uy tín, chất lượng hàng hóa, thực phẩm an toàn sẽ dần trở thành lựa chọn tất yếu, thay vì phụ thuộc vào sự “may rủi” của người tiêu dùng.

Anh Nguyễn Văn Cường - Cơ sở lạp xưởng Mai Vàng (phường Long An, tỉnh Tây Ninh), gắn bó với nghề làm lạp xưởng truyền thống hơn 20 năm nay, cho biết: “Giữ được khách lâu năm không chỉ nhờ hương vị đặc trưng mà quan trọng nhất là bảo đảm ATTP. Thịt phải tươi, nguồn gốc rõ ràng, sơ chế kỹ, tuyệt đối không dùng thịt để lâu hay có mùi. Gia vị cũng phải cân đúng liều lượng, không lạm dụng phụ gia, phẩm màu. Làm nghề này lâu rồi, tôi hiểu rằng chỉ cần một lần làm ẩu là mất uy tín cả đời”.

Nếu ở khâu sản xuất cần cái tâm thì ở khâu kinh doanh, sự minh bạch và tuân thủ quy định là yếu tố then chốt. Dịp tết, nhiều cửa hàng tạp hóa nhập hàng với số lượng lớn, đa dạng mặt hàng từ bánh, kẹo, nước ngọt đến thực phẩm đóng hộp.

Bà Nguyễn Thị Ngọc Điệp - chủ một tiệm tạp hóa trên địa bàn xã Tầm Vu, cho biết: “Vào thời điểm giáp tết, nhu cầu mua hàng hóa tăng gấp nhiều lần. Tuy nhiên, tôi luôn đặt tiêu chí an toàn lên hàng đầu và chỉ nhập hàng của các đại lý quen, có hóa đơn chứng từ rõ ràng. Bánh, kẹo, nước ngọt phải kiểm tra kỹ hạn sử dụng, hàng bị móp méo hay có dấu hiệu bất thường là trả ngay".

Thực tế cho thấy, thị trường tết càng sôi động thì nguy cơ hàng giả, hàng nhái càng cao. Những sản phẩm làm giả bao bì, nhãn mác tinh vi khiến người tiêu dùng khó phân biệt. Do đó, người bán hàng chân chính cũng chính là “lá chắn” quan trọng, giúp hạn chế thực phẩm không an toàn đến tay người dân.

Không còn tâm lý “mua đại cho kịp tết”, nhiều người dân hiện nay đã thay đổi thói quen tiêu dùng, ưu tiên thực phẩm có nguồn gốc rõ ràng và bảo đảm an toàn. Chị Nguyễn Thị Thu Trang (ngụ xã Tân Thạnh) chia sẻ: “Tết mua nhiều đồ ăn, nhất là bánh, kẹo cho con nên tôi chọn siêu thị hoặc cửa hàng lớn. Bánh, kẹo có nhãn mác rõ ràng. Mấy món thịt, cá thì tôi mua chỗ quen mới yên tâm”.

Bảo đảm ATTP dịp tết không phải trách nhiệm riêng của ngành chức năng hay của người sản xuất mà là nhiệm vụ của toàn xã hội. Bộ Y tế đã chỉ đạo quyết liệt, Cục ATTP liên tục đưa ra khuyến cáo, các địa phương tăng cường kiểm tra, xử lý…

Tuy nhiên, để những chỉ đạo đó thực sự phát huy hiệu quả, cần sự đồng hành từ mỗi cơ sở kinh doanh và từng người tiêu dùng. Khi cả hệ thống cùng vào cuộc và người dân nâng cao ý thức, bữa cơm ngày tết sẽ không còn nỗi lo thực phẩm bẩn, để niềm vui đoàn viên được trọn vẹn và bình an./.