Kinh tế hợp tác - 'đòn bẩy' phát triển kinh tế nông thôn

Đồng hành cùng phát triển

Hiện toàn tỉnh có 537 HTX với hơn 86.000 thành viên (TV), trong đó có 455 HTX đang hoạt động và 82 HTX ngừng hoạt động. HTX hoạt động trên nhiều lĩnh vực như nông nghiệp (NN), công nghiệp, xây dựng, tài chính, ngân hàng, bảo hiểm, thương mại, dịch vụ,... HTX có tư cách pháp nhân, hoạt động như một loại hình DN nhưng không phải DN. Mục tiêu chính của HTX là hỗ trợ TV, không tập trung vào lợi nhuận như các DN thông thường. Điều này tạo nên sự khác biệt trong cách thức quản lý và vận hành.

Xác định được vai trò, ý nghĩa và giá trị nhân văn của HTX mang đến, năm 2025, ông Trần Hùng Cường quyết định thành lập HTX Thu Nguyên (xã An Lục Long). Lĩnh vực hoạt động là cung cấp vật tư NN, phân bón hữu cơ sinh học và thu mua nông sản sạch. Do xuất thân từ DN tư nhân, HTX Thu Nguyên có lợi thế là phương án kinh doanh rõ ràng, minh bạch, bài bản, nhất là có những mối quan hệ rộng rãi. Điều này giúp HTX tìm được sản phẩm đầu vào chất lượng, giá bán hợp lý, đồng thời kết nối được nhiều DN để tìm đầu ra ổn định cho nông sản.

Giám đốc HTX Thu Nguyên Trần Hùng Cường cho biết: “Tôi điều hành DN nhiều năm, nhận thấy cái khó của nông dân là không giải quyết được bài toán về đầu ra cho nông sản, thường xuyên gặp tình trạng 'được mùa, rớt giá' hoặc ngược lại. Do đó, tôi thành lập HTX để cùng làm với nông dân, cùng phát triển. Mục tiêu của HTX không đơn thuần là tăng năng suất, sản lượng trên cùng diện tích canh tác mà còn hướng đến sản xuất sạch, hữu cơ. Chính vì thế, HTX đã làm điểm thực hiện 5ha thanh long trồng theo hướng hữu cơ với giá bán ổn định 25.000 đồng/kg, xuất sang thị trường Hà Lan. Hướng tới, HTX tiếp tục phát triển khoảng 25ha thanh long hữu cơ và chanh ngọt khoảng 300ha”.

Năm 2006, HTX Dịch vụ Vận tải Đồng Tâm (phường Tân Ninh) được thành lập. Hiện nay, HTX có 18 TV chính thức và hơn 1.000 TV liên kết. Sau 20 năm thành lập, HTX đã từng bước khẳng định được vị thế trên thị trường và sự tin cậy từ phía khách hàng trong và ngoài tỉnh, góp phần vào sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

Chủ tịch Hội đồng Quản trị HTX Dịch vụ Vận tải Đồng Tâm Hoàng Sỹ Hoan chia sẻ: “Giai đoạn xảy ra dịch Covid-19, HTX đối mặt với muôn vàn khó khăn, thử thách, các TV không ai có thu nhập. Trước tình hình này, chúng tôi cùng tương trợ, giúp đỡ lẫn nhau bằng các phần quà hoặc tạm ứng tiền lương để hỗ trợ chi phí sinh hoạt. Nhờ sự đồng lòng, quyết tâm của cả tập thể, HTX vững vàng vượt qua khó khăn, tiếp tục phát triển. Riêng trong năm 2025, HTX đầu tư, cải tạo lại các đầu xe, góp phần phục vụ tốt nhu cầu ngày càng cao của khách hàng”.

Điểm kết nối

Trong lĩnh vực NN, HTX NN đóng vai trò quan trọng trong kết nối DN, ứng dụng khoa học, công nghệ, xây dựng cánh đồng lớn hay vùng nguyên liệu chất lượng để xuất khẩu. Hiện nay, HTX NN chiếm 70% tổng số HTX trên địa bàn tỉnh. Tổng số vốn điều lệ của HTX NN hơn 397 tỉ đồng, với hơn 10.690 TV tham gia. Doanh thu bình quân của HTX đạt gần 1,5 tỉ đồng, lợi nhuận bình quân một HTX đạt 165 triệu đồng/năm.

Ông Tống Văn Ân (TV HTX NN Bình Tâm) bộc bạch: “Nếu không có sự định hướng của Ban Giám đốc, tôi sẽ không dám chuyển từ trồng thanh long sang trồng gấc. HTX vừa chuyển giao khoa học - kỹ thuật, vừa bao tiêu đầu ra nông sản, từ đó tôi an tâm sản xuất. Hiện gia đình trồng 5.000m² gấc, thời gian tới diện tích tăng lên 10.000m²”.

Năm 2025, khu vực kinh tế tập thể cung ứng cho thị trường từ 18-32% hàng lương thực, thực phẩm và nhiều mặt hàng tiêu dùng khác, góp phần ổn định giá cả thị trường và kiềm chế lạm phát. Các sản phẩm của HTX ngày càng đa dạng, trong đó nhiều sản phẩm có giá trị cao, đáp ứng ngày càng tốt hơn nhu cầu của thị trường. Trong Chương trình Mỗi xã một sản phẩm (OCOP), tỉnh có 407 sản phẩm OCOP, trong đó trên 50% chủ thể là từ các HTX.

Phó Giám đốc Sở NN và Môi trường Trương Tấn Đạt nhấn mạnh: “HTX NN đóng vai trò quan trọng trong xây dựng chuỗi từ liên kết sản xuất đến tiêu thụ. Đây là thành phần kinh tế có vai trò kết nối nhà nông, nhà DN, nhà khoa học và Nhà nước. Để nâng cao chất lượng hoạt động của các HTX, năm 2026, Sở NN và Môi trường phối hợp triển khai chính sách ưu đãi của Đảng, Nhà nước và tỉnh dành cho kinh tế tập thể; mạnh dạn tuyên bố giải thể các HTX hoạt động kém hiệu quả; phát huy tốt vai trò của người đứng đầu HTX;…”./.