Tuyển sinh Đại học: Điều chỉnh tổ hợp xét tuyển nhưng vẫn đảm bảo quyền lợi thí sinh

Một điểm mới quan trọng trong quy chế tuyển sinh đại học áp dụng từ năm 2026 là quy định môn chung giữa các tổ hợp xét tuyển trong cùng một ngành phải bảo đảm chiếm tối thiểu 50% tổng điểm xét tuyển.

Thông tin dự kiến phương án tuyển sinh 2026 của một số trường đại học tại Thành phố Hồ Chí Minh cho thấy, phương thức và tổ hợp xét tuyển sẽ có những điều chỉnh để phù hợp với quy định mới.

Trong đó, một số trường điều chỉnh tổ hợp môn xét tuyển nhằm bảo đảm sự giao thoa về môn cốt lõi giữa các tổ hợp trong cùng một ngành; xu hướng tuyển sinh theo phương thức tích hợp cũng được các trường lựa chọn.

Những điều chỉnh này khiến học sinh có những băn khoăn, lo lắng nhất định. Có định hướng xét tuyển vào nhóm ngành Luật theo tổ hợp C00, em Gia Hân (phường Long Phước) cho biết, khá lo lắng khi một số trường không còn xét tuyển tổ hợp này mà chuyển sang các tổ hợp mới.

Trước những thay đổi đó, Gia Hân đang cố gắng điều chỉnh kế hoạch học tập, bổ sung kiến thức ở các môn mới theo tổ hợp xét tuyển mà các trường dự kiến. Trong khi đó, dù chưa ghi nhận sự thay đổi với tổ hợp D01 mà mình có định hướng xét tuyển nhưng Mai Anh (phường Xuân Hòa) vẫn mong các trường sớm công bố đề án tuyển sinh chính thức để yên tâm ôn tập.

Theo nhiều chuyên gia tuyển sinh, các trường điều chỉnh tổ hợp xét tuyển nhằm đáp ứng quy định môn chung chiếm tối thiểu 50% trọng số trong tổ hợp xét tuyển của một ngành. Với quy định này, dự kiến các trường có hai phương án điều chỉnh: loại bỏ một số tổ hợp truyền thống và xây dựng các tổ hợp mới phù hợp hoặc giữ nguyên tổ hợp cũ nhưng nhân đôi môn chung để bảo đảm trọng số theo quy định. Những điều chỉnh này ít nhiều có tác động đến tâm lý thí sinh.

Tuy nhiên, theo các chuyên gia tuyển sinh, các em cũng không nên quá lo lắng bởi khi điều chỉnh, xây dựng tổ hợp mới, các trường luôn tính toán, cân nhắc với mục tiêu đảm bảo quyền lợi cho thí sinh, tạo thêm cơ hội để các em trúng tuyển vào ngành phù hợp với năng lực.

Tiến sỹ Nguyễn Trung Nhân, Trưởng phòng Đào tạo Trường Đại học Công nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh nhận định, quy định trọng số môn chung chiếm 50% trong tổ hợp xét tuyển buộc các trường phải điều chỉnh tổ hợp môn xét tuyển vào các ngành, đặc biệt với những ngành trước đây xét tuyển nhiều tổ hợp nhưng không có sự giao thoa.

Trên thực tế, việc thay đổi tổ hợp không phổ biến mà chủ yếu tập trung ở một số nhóm ngành, điển hình như nhóm ngành Luật, vốn trước đây xét tuyển cả khối A00 và C00. Đáp ứng quy định mới, các trường thường lựa chọn Toán và Ngữ văn - hai môn bắt buộc trong kỳ thi tốt nghiệp Trung học phổ thông làm môn chung, cốt lõi.

Cách làm này là phù hợp và đảm bảo quyền lợi cho thí sinh, bởi Toán và Ngữ văn là những môn học sinh buộc phải đầu tư ôn tập; thí sinh chỉ cần lựa chọn thêm hai môn tự chọn phù hợp với năng lực và đầu tư thêm để tăng cơ hội trúng tuyển.

Thi tốt nghiệp Trung học phổ thông theo Chương trình giáo dục phổ thông 2018, dù số môn thi giảm nhưng thí sinh được chủ động lựa chọn 2 môn tự chọn, do đó số tổ hợp môn đăng ký xét tuyển đại học vẫn rất đa dạng. Dù có nhiều điều chỉnh về tổ hợp và phương thức xét tuyển, các chuyên gia cho rằng mục tiêu vẫn là đánh giá đúng năng lực của thí sinh, bảo đảm sự phù hợp giữa ngành học đại học và chương trình học phổ thông.

Thí sinh cần chủ động cập nhật thông tin để có định hướng phù hợp thay vì quá lo lắng trước những thay đổi mang tính kỹ thuật của các trường. Đặc biệt, với lợi thế được lựa chọn hai môn tự chọn để thi tốt nghiệp trung học phổ thông và sử dụng kết quả này cho xét tuyển đại học, các em nên tránh tâm lý chọn môn theo số đông. Mỗi em cần đánh giá năng lực, xác định điểm mạnh của bản thân để lựa chọn môn thi và định hướng tổ hợp xét tuyển phù hợp.

Hơn nữa, tuyển sinh đại học hiện không chỉ dựa vào một tổ hợp cố định mà có sự điều chỉnh sang hướng xét tuyển tích hợp nhiều tiêu chí, kết hợp các yếu tố để tuyển sinh. Đây cũng là xu hướng được nhiều trường đại học triển khai từ năm 2026, nhằm đánh giá toàn diện hơn năng lực của người học và mở rộng cơ hội trúng tuyển cho thí sinh.

Từ góc độ tư vấn tuyển sinh, Thạc sỹ Nguyễn Xuân Luyện, Phó Giám đốc Trung tâm Tư vấn tuyển sinh Trường Đại học Công nghệ Thành phố Hồ Chí Minh cho rằng, thí sinh không nên quá lo lắng trước những thay đổi về tổ hợp xét tuyển, vì các trường xây dựng tổ hợp môn có lợi nhất với thí sinh.

Hiện mỗi ngành của trường có khoảng 6 tổ hợp môn xét tuyển, giúp thí sinh có nhiều cơ hội lựa chọn. Ngoài ra, thí sinh vẫn còn nhiều cơ hội xét tuyển bằng các phương thức khác mà không theo tổ hợp môn truyền thống như kỳ thi V-SAT, đánh giá năng lực.../.