Cẩn thận với thói quen lưu ảnh vào ổ cứng

Tuy nhiên, đây có thể là một quyết định sai lầm khi hiện tượng "bit rot" đang âm thầm đe dọa những bức ảnh và video quý giá, cũng như bất kỳ tập tin nào trên ổ cứng cũ kỹ.

Bit rot trên ổ cứng là gì?

Hiện tượng bit rot, hay còn gọi là "suy giảm dữ liệu", là sự suy giảm chất lượng của phương tiện lưu trữ và thông tin chứa trên đó. Dữ liệu được lưu trữ dưới dạng mã nhị phân, bao gồm các số 0 và 1. Trên ổ cứng, các bit này được ghi lại bằng cách từ hóa các phân vùng nhỏ trên đĩa quay.

Theo thời gian, các miền từ tính có thể mất định hướng do sự phân tán tự nhiên, dẫn đến việc một bit có thể bị đảo chiều mà không có lệnh từ hệ điều hành. Chính sự thay đổi nhỏ này có thể gây ra hậu quả nghiêm trọng.

Khác với các lỗi ổ cứng nghiêm trọng có thể dễ dàng nhận thấy, quá trình này diễn ra một cách âm thầm. Hệ thống tập tin có thể vẫn hiển thị tập tin tồn tại, nhưng cấu trúc bên trong có thể đã thay đổi dẫn đến việc tập tin trở nên không thể đọc được.

Sự phổ biến của bit rot

Hiện tượng bit rot thường bị hiểu nhầm là sự hỏng hóc hoàn toàn của phần cứng, nhưng thực tế cho thấy đây là một hiện tượng gần như không thể tránh khỏi nếu thời gian sử dụng đủ dài. Đặc biệt với ổ cứng từ tính, tín hiệu từ tính cần thiết để giữ dữ liệu không phải là vĩnh cửu. Mặc dù có các mã sửa lỗi hiện đại, chúng chỉ hoạt động khi ổ cứng được bật nguồn và đọc dữ liệu. Khi ổ cứng không được sử dụng trong thời gian dài, sự suy giảm từ tính diễn ra mà không được kiểm soát.

Nhiệt độ và độ ẩm cao cũng là những yếu tố chính đẩy nhanh quá trình này. Không chỉ ổ cứng cơ, ổ SSD cũng dễ bị mất dữ liệu hơn khi không được cấp nguồn.

Người dùng nên làm gì?

Nếu muốn lưu giữ album ảnh kỹ thuật số của gia đình trong nhiều thập kỷ, hiện tượng bit rot là điều đáng lo ngại, đặc biệt với tâm lý "chép rồi quên đi". Nhiều người tin ổ cứng sẽ giữ nguyên mọi thứ sau nhiều năm, nhưng thực tế không phải vậy bởi chúng cần được bảo trì thường xuyên.

Nếu chỉ sử dụng một ổ cứng ngoài mà chưa cắm vào từ năm 2015, có thể một số tập tin đã bị hỏng. Không có ổ cứng nào hoàn hảo và không bị lỗi bit rot. Giải pháp tốt nhất là sao chép dữ liệu sang nhiều bản khác nhau và kiểm tra định kỳ. Nếu không, hãy bật ổ cứng ít nhất 1 hoặc 2 lần mỗi năm để đảm bảo dữ liệu được làm mới.

Hãy nhớ, không nên để ổ cứng không cắm điện trong nhiều năm và mong đợi nó hoạt động bình thường.