Thúc đẩy xây dựng và triển khai Quốc hội số hiệu quả, đồng bộ

Năm 2025, công tác chuyển đổi số của Quốc hội luôn nhận được sự quan tâm, lãnh đạo, chỉ đạo trực tiếp, thường xuyên của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và các lãnh đạo Quốc hội; qua đó định hướng rõ mục tiêu, tạo sự thống nhất trong nhận thức và hành động, thúc đẩy mạnh mẽ việc xây dựng và triển khai Quốc hội số một cách hiệu quả, đồng bộ.

Đưa phong trào học tập số thành nét đẹp văn hóa công sở trong Quốc hội

Ngay sau khi Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, Đảng đoàn Quốc hội (nay là Đảng ủy Quốc hội) đã kịp thời ban hành kế hoạch để thực hiện Nghị quyết 57-NQ/TW; Quốc hội thông qua Nghị quyết số 193/2025/QH15 về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc biệt tạo đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Ủy ban Thường vụ Quốc hội cũng thành lập Ban Chỉ đạo chuyển đổi số của Quốc hội và ban hành Nghị quyết về xây dựng và phát triển Quốc hội số giai đoạn 2024-2026.

Ủy ban Thường vụ Quốc hội cũng đã ban hành Nghị quyết số 1637/NQ-UBTVQH15 phê duyệt Đề án Chuyển đổi số của Quốc hội giai đoạn 2025-2030. Đề án này là cơ sở để triển khai việc thực hiện chuyển đổi số của Quốc hội một cách bài bản, toàn diện, khoa học, hiệu quả, minh bạch.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã trực tiếp chủ trì nhiều hội nghị, hội nghị chuyên đề về Quốc hội số và ứng dụng Trí tuệ Nhân tạo trong hoạt động của Quốc hội.

Đặc biệt, lần đầu tiên, một Hội nghị chuyên đề “Bình dân học vụ số-Quốc hội số: Khung kiến thức, kỹ năng số cho Quốc hội hiện đại” được tổ chức với sự tham dự và chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm. Đánh giá chương trình "Bình dân học vụ số-Quốc hội số" là rất đáng biểu dương, tuy nhiên, Tổng Bí thư Tô Lâm cũng chỉ rõ, không được bằng lòng với những kết quả ban đầu, mà cần tiếp tục đưa phong trào này phát triển sâu rộng, thực chất, không chỉ là phong trào ngắn hạn trong hai năm 2025-2026, mà còn là nền tảng cho học tập suốt đời của đội ngũ cán bộ Quốc hội.

Mỗi đại biểu, cán bộ Quốc hội cần nuôi dưỡng tinh thần tự học hỏi, chủ động cập nhật kiến thức mới, coi việc rèn luyện kỹ năng số là một yêu cầu tự thân hàng ngày. Đảng ủy Quốc hội tiếp tục chỉ đạo sát sao để phong trào học tập số thực sự trở thành thói quen, thành nét đẹp văn hóa công sở trong Quốc hội, xây dựng tư duy số, văn hóa số.

Tại Hội nghị, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cũng đề nghị toàn thể các cơ quan của Quốc hội, các đại biểu Quốc hội, cán bộ, công chức, viên chức quán triệt sâu sắc, thực hiện đầy đủ chỉ đạo quan trọng của Tổng Bí thư Tô Lâm; tiếp tục nghiên cứu kỹ các tài liệu học tập để nhanh chóng ứng dụng vào công việc hàng ngày; ban hành chính thức khung kiến thức, kỹ năng số, giáo trình bài giảng, triển khai tập huấn đúng người, đúng nhu cầu. "Tôi đã từng nói, nếu ai không chuyển đổi số, số hóa, không ứng dụng trí tuệ nhân tạo thì đứng sang một bên. Phải cương quyết như thế," Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh.

Thu hút chuyên gia giỏi phục vụ chuyển đổi số Quốc hội

Thực hiện chỉ đạo của lãnh đạo Quốc hội, năm 2025, Văn phòng Quốc hội và Tập đoàn Viettel đã phối hợp triển khai bài bản, toàn diện, bao quát đầy đủ các trụ cột chuyển đổi số: Thể chế-Dữ liệu-Nền tảng ứng dụng số-Hạ tầng số-An toàn, an ninh-Phát triển nguồn nhân lực số; từng bước hình thành nền tảng tương đối đồng bộ cho tiến trình xây dựng và phát triển Quốc hội số.

Trong đó, các đơn vị đã phối hợp xây dựng Kiến trúc Quốc hội số và phê duyệt Kiến trúc Quốc hội số phiên bản 1.0. Đây là cơ sở pháp lý, kỹ thuật quan trọng để triển khai thống nhất các dự án, nhiệm vụ công nghệ thông tin, chuyển đổi số của Quốc hội giai đoạn 2025-2030. Kiến trúc Quốc hội số phiên bản 1.0 được phát triển theo hướng kiến trúc mở, nhiều tầng.

Đồng thời, hai đơn vị đã nghiên cứu, ứng dụng Trí tuệ Nhân tạo và triển khai các phần mềm, ứng dụng công nghệ thông tin như: hệ thống phần mềm quản lý văn bản và điều hành điện tử; hệ thống phần mềm ứng dụng cung cấp thông tin trên các thiết bị di động thông minh (App Quốc hội 2.0); hệ thống phần mềm gỡ băng ghi âm; phần mềm nền tảng “Bình dân học vụ số-Quốc hội số;” phần mềm quản lý ý kiến cử tri và khiếu nại, tố cáo; phần mềm quản lý hoạt động giám sát; hệ thống phần mềm phục vụ bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031; phần mềm quản lý hồ sơ cán bộ, công chức, viên chức; phòng họp không giấy tờ (Q-Cabinet)...

Theo Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Nguyễn Mạnh Hùng, kết quả thí điểm cho thấy, App Quốc hội 2.0 và các phần mềm vận hành ổn định, giao diện thân thiện, dữ liệu được cập nhật kịp thời, được đại biểu Quốc hội và các cơ quan của Quốc hội đánh giá tích cực, cơ bản đáp ứng yêu cầu phục vụ hoạt động của Quốc hội.

Với quyết tâm chính trị và những nền tảng bước đầu được thực hiện năm 2025, Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội cho biết, năm 2026, Văn phòng Quốc hội phối hợp với các cơ quan tiếp tục cập nhật và ban hành Kiến trúc Quốc hội số phiên bản 2.0; hoàn thiện Trung tâm dữ liệu số của Quốc hội; đảm bảo an ninh mạng, an toàn và bảo mật thông tin; đảm bảo hạ tầng, kết nối; ứng dụng công nghệ Trí tuệ Nhân tạo hỗ trợ các hoạt động của Quốc hội; triển khai liên thông, đồng bộ các hệ thống phần mềm phục vụ bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI, đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031…

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định-Trưởng Ban Chỉ đạo Chuyển đổi số của Quốc hội đề nghị Văn phòng Quốc hội đẩy nhanh tiến độ hoàn thiện, đưa vào vận hành chính thức và hoàn chỉnh thủ tục đối với các hệ thống, phần mềm đã thử nghiệm thành công.

Những phần mềm còn lại cần đẩy nhanh tiến độ nghiệm thu và các thủ tục thanh toán; ưu tiên hệ thống phục vụ trực tiếp các hoạt động lập pháp, giám sát, quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước, đặc biệt là phần mềm phục vụ công tác bầu cử. Đối với các phần mềm Quốc hội sử dụng đã có hiệu quả và địa phương có nhu cầu, cần đẩy nhanh tiến độ triển khai phần mềm dùng chung với địa phương.

Cùng với đó là tiếp tục cập nhật, ban hành Kiến trúc Quốc hội số 2.0; xây dựng Trung tâm dữ liệu số của Quốc hội đồng bộ với dữ liệu số của Đảng, Chính phủ và các cơ quan khác, hoàn thành trong quý 3/2026; xây dựng và ban hành Chiến lược ứng dụng trí tuệ nhân tạo của Quốc hội phối hợp với Tập đoàn Viettel; bổ sung hệ thống theo dõi việc triển khai các luật, nghị quyết của Quốc hội, các văn bản của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, ý kiến chỉ đạo của Chủ tịch Quốc hội và các Phó Chủ tịch Quốc hội.

Phó Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh, cần quy định rõ quy trình, trách nhiệm và thời hạn xử lý công việc, khắc phục tình trạng chậm trễ, đùn đẩy trách nhiệm giữa các cấp, các đơn vị; nghiên cứu, ban hành cơ chế, chính sách đặc thù thu hút, trọng dụng đội ngũ chuyên gia giỏi về dữ liệu, an toàn thông tin và trí tuệ nhân tạo phục vụ chuyển đổi số Quốc hội. Trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Quy chế phối hợp trong việc sử dụng ứng dụng và triển khai các nhiệm vụ chuyển đổi số tại các cơ quan của Quốc hội và Văn phòng Quốc hội; trên cơ sở đó hình thành bộ tiêu chí, chỉ số đánh giá của từng cơ quan, đơn vị, làm căn cứ để theo dõi, giám sát và thúc đẩy quá trình chuyển đổi số đồng bộ, thực chất./.