Hoài thương Tết

Xa quê, tết sao không về xứ…

Hăm bảy tháng Chạp, đường đêm đông đúc, nhà nối xe, xe nối người, san sát không lọt nổi một khe, còi vang inh ỏi. Mười giờ đêm rồi. Người ta rời thành phố để về quê ăn tết, từ trung tâm ra đến ven thành, không đâu là không có người. Hoài cũng chen chúc trong biển người ngột ngạt, nhưng không giống như tất cả, gã chỉ đang trở về phòng trọ của mình sau tiệc tất niên của công ty.

Gần mười một giờ, cánh cửa im lìm quen thuộc đã ở trong tầm mắt. Hoài khua gót giày lộp cộp trong ánh đèn trắng ngà mờ đục, lướt qua từng căn phòng, gã cố ầm ĩ nhưng không ai lên tiếng nhắc. Cửa sổ, cửa chính, tất thảy đều im lìm, vắng vẻ. Người trong khu trọ, mười mấy phòng, hôm qua còn lác đác, bây giờ không còn ai, tới cả chủ trọ cũng qua nhà con ăn tết sớm.

Hoài mở cửa, làn hơi ẩm của một căn phòng ngạt khí cả ngày tuôn ra, không khí lạnh tràn vào, nhanh chóng lấp đầy không gian. Hoài bật đèn, rồi chưng hửng đứng ở cửa nhìn thật lâu. Đồ đạc bên trong vẫn vậy, chén dĩa, quần áo, bàn ghế,… vẫn ngăn nắp, nằm đúng chỗ của mình nhưng gã lại thấy trống trải đến lạ. Thở dài một hơi, gã cứ để nguyên đồ đi làm mà nằm ngã ngửa ra nệm, gác tay lên trán, thẫn thờ nhìn trần nhà. Mắt Hoài rơm rớm, thứ nước mắt lạnh tanh không biết từ đâu xuất hiện rồi ùa ra, nối nhau từng giọt chạy dài trên gương mặt góc cạnh. Hoài không hiểu sao mình khóc, không lẽ là do hơi men? Nhưng cũng không phải, có uống tí rượu, bia nào đâu mà đổ thừa?

Hoài sống một mình từ lâu, tưởng đã quen rồi nhưng suốt mấy năm, cứ mỗi lần lễ lộc dài ngày, người người, nhà nhà quây quần sum họp, chỉ còn lại mình gã, lẻ loi, cô độc với bốn bức tường, gã lại chực khóc. Không khóc sao được? Phải mà có người dỗ, lại hay…

Hồi đó, hồi Hoài còn nhỏ, mẹ gã khéo lắm, cứ tết lại bày đủ món để làm; năm này mứt dừa, mứt bí rồi mứt mãng cầu; năm kia lại sen ngào, khoai lang kén rồi kẹo me…; có khi còn gói thêm bánh ú, bánh tét. Ban đầu chỉ để nhà ăn hoặc đem biếu ông bà, họ hàng nội ngoại, sau lại làm để bán cho lối xóm. Thành ra năm nào cũng vậy, từ đầu tháng Chạp, sân nhà Hoài đã bắt đầu chật chội, bên trắng màu củ kiệu, bên xanh màu dưa cải, góc lại nâu màu củi, đỏ màu lửa, đen của than và xám của tro. Cả một nhà rộn ràng, tất bật cho đến tận đêm giao thừa…

Càng nghĩ, Hoài khóc càng dữ. Nếu gã biết có ngày này thì hồi xưa đã không nhiều lần trốn việc đi chơi, đã trân trọng từng phút, từng giây ở bên gia đình. Giờ, đất thì còn đó, quê thì còn đó mà nhà thì không.

Cứ nằm như vậy tới tận nửa đêm, Hoài không ngủ được. Hoài thay một bộ đồ thoải mái, lấy một ít tiền lẻ, thả bộ ra đường. Giờ này, những người về quê chắc đã ra khỏi thành phố, còn lại ở nơi này hoặc là dân bản xứ, hoặc tiểu thương cố vớt vát lấy vài đồng bạc cuối cùng, hoặc là… như Hoài - không có “nhà” để mà về.

Hoài đi xa lắm. Đường vắng hẳn nhưng vẫn đầy chậu hoa, cây lá, những người gật gù bên những chậu hoa, thi thoảng giật mình đứng dậy khi nghe tiếng xe máy lướt qua, rồi lại thừ người, ngồi xuống lim dim mắt. Hoài đi đến xe hủ tíu gõ nằm nép dưới một hiên nhà. Ngồi xuống, kêu một tô nhiều nước, ít thịt, ít bánh. Hoài no rồi nhưng gã muốn có một điểm đến.

Bà chủ quán đã già, tay nhăn, tóc trắng, mắt nheo nheo, người đầy đặn với nụ cười phúc hậu. Vừa để tô xuống, bà đã cười nói với Hoài.

- Con phụ bán đây hả? Chèn ơi! Trai tráng gì ăn có chút xíu, lấy sức đâu mà làm. Thôi. Sáu cho thêm giá như bình thường nghen, yên tâm mà ăn.

Hoài định nói không phải, bà đã hiểu lầm, gã không phải dân lao động, gã có tiền. Nhưng bà đã vội đi vì đằng xa có khách vừa ý ới gọi. Hoài lắc đầu cười. Bà hấp tấp quá. Giống mẹ. Mẹ gã. Gã thoáng nghĩ, nếu mẹ còn, chắc cũng đã ở tuổi như bà.

- Tánh bả vậy đó. Cứ tơm tớp, chụp giựt vậy à. Được cái hiền, rộng rãi. Bán là bán vậy chớ thấy ai khổ khổ là cho, cái xe bốn bánh còn có ba mà cũng cứ cho miết hà.

Hoài nhìn qua, một ông già ốm o vừa lên tiếng. Ông ta mặc bộ đồ sạch sẽ nhưng thùng thình, không vừa người. Nói xong, không đợi ai trả lời, ông ta đã ung dung leo lên con “wave Tàu” cũ mèm dựng cách xe hủ tíu chừng ba mét, ụp nón lên mặt rồi ngáy khò khò. Ông già ngủ nhanh quá, giống như… Hoài mím môi, mấy cọng hủ tíu vào họng tự nhiên nghe nhạt tếch.

Bà chủ quán tự giải thích với Hoài là lúc chiều ông ấy mới được người ta cho đồ mới nên đụng ai cũng bắt chuyện đặng khoe. Hoài mỉm cười, gật đầu, cúi xuống ăn.

Ăn non nửa tô, Hoài định buông đũa nhưng không biết nghĩ đến điều gì, Hoài lấm lét nhìn bà chủ quán, lại liếc ông xe ôm, gã lại không nỡ bỏ mứa.

Cố ăn xong, Hoài đứng dậy, tính tiền. Chỉ có hai chục ngàn. Rẻ so với một bữa cơm trưa thường giao tận văn phòng mà Hoài với đồng nghiệp vẫn ăn mỗi ngày. Hoài đưa năm chục, nói bà không cần thối lại. Bà từ chối. Đẩy đưa một hồi, bà đành nhận nhưng lại lấy ra mấy cái bánh ú mặn do tự bà làm, bỏ bịch đưa Hoài. Bà nói, nhìn Hoài bà lại nhớ tới thằng con trai mình, giờ nó ở quê, nhưng quê bà xa, xa lắm.

Hình như trong một thoáng, Hoài thấy mắt bà ánh lên, thứ ánh sáng lấp lánh như sao rơi trên nước. Đẹp nhưng buồn. Hoài bối rối, cúi mặt, từ biệt bà rồi chạy vụt đi. Nhưng chỉ mấy bước chân, chợt nhớ đến ông xe ôm nãy giờ vẫn chưa có người gọi, gã lại dừng bước.

Nên kêu ông ấy dậy để ủng hộ một cuốc xe hay cứ để ông ngủ cho thẳng giấc? Hoài tự hỏi. Bước chân cũng theo những suy nghĩ đắn đo trăn trở của gã mà nhẹ hẫng. Khi Hoài còn chưa kịp đưa ra câu trả lời cho chính mình thì ông già đã thức, tháo nón ngồi dậy, nhìn gã, mong chờ.

Nghe Hoài nói muốn mua vài chậu bông nên cần ông ta chở, ông già xe ôm hả họng cười, khoe hàm răng đã ố vàng chỉ còn thưa thớt mấy cái.

- Nằm từ chật vật tới giờ chờ có nhiêu đó luôn đó. Yên tâm, ba cái bông trái này tui rành sáu câu.

Hoài ngồi sau xe, tấm thân bồ tượng của gã đặt cạnh một ông già ròm, trên chiếc xe cà tàng lắc lư kêu lộp cộp có lẽ buồn cười. Gã nghĩ vậy.

Luồn lách một hồi, Hoài mua cho mình một cặp cúc mâm xôi đã nở gần hết và một chậu mai khẳng khiu thưa thớt nụ từ một ông què. Suốt dọc đường về, ông già xe ôm cứ lầm bầm tiếc nuối gã không biết lựa, bị cái thằng “cà chọt” đó nó lừa, rồi khi cầm tiền Hoài cho thêm, ông lại trách gã sao mà “xài sang quá”. Hoài nghe chỉ gượng cười, trả lời nhẹ hẫng.

- Tết mà chú!

Ngày hăm tám, Hoài ngủ vùi, trưa ăn qua loa vài miếng bánh rồi ngủ đến tận tối, bị cơn đói đánh thức. Gã lại tìm đến quán hủ tíu gõ ở góc đường. Ông xe ôm không ở đó. Chỉ có bà Sáu. Gã gọi một tô, vừa ăn, vừa nghe bà kể chuyện. Bà kể về đời mình, về đứa con ở xa. Bà nói, bán hết hôm nay thôi, sáng mai bà sẽ về quê. Lâu rồi, bà chưa về thăm con, thăm cháu. Chuyến này về, chắc không quay lại thành phố nữa. Bà nói bà già rồi. Không muốn xa nhà nữa.

Hoài gửi cho bà một phong bao lì xì mừng tuổi. Nhét dưới đáy tô rồi vội vàng đi.

Đêm trước giao thừa, nhiều nơi chợ hoa đã vãn, người về hết. Chỉ còn lại những công nhân ôm chổi quét đường. Họ có quê không? Có nhà không? Có người thân chờ đợi không? Sao giờ này vẫn cặm cụi ở đây, cặm cụi quơ từng nhát chổi buồn tênh tẻ nhạt? Sao lại cười? Sao lại vui? Hoài muốn hỏi nhưng không dám, gã cố nhích gần, để nghe họ nói. Gã phát hiện. Họ cũng như mình. Hoặc không có nhà. Hoặc ở xa quê. So với gã, họ có gì hơn? So với họ, gã có gì thua? Mà sao họ vẫn ung dung “sống”, còn gã cứ mãi vật vờ, mãi đắm chìm, mãi không chịu ngoi lên? Hoài tự hỏi, rồi tự thấy tim mình xao động.

Hơn một giờ sáng, gã về, nhìn hai chậu cúc vàng rực để vội vàng trước cửa, nhìn mấy cái bánh ú nằm chỏng chơ kế cây mai gầy gò để giữa cái bàn trống trơn vừa mới dọn hôm qua, tự dưng, gã nghĩ mình phải mua thêm cái gì.

Sáu giờ sáng ngày hăm chín, Hoài đi bộ ra chợ gần chỗ trọ. Tiếng cười nói, tiếng gọi nhau, trêu nhau, tiếng chúc tụng rộn cả một khoảng trời. Vài người không quen kêu Hoài, chọc ghẹo Hoài, làm Hoài đỏ mặt, làm tim Hoài nhộn lên. Hóa ra. Tết vẫn còn xôn xao đến vậy.

Hoài mua mớ thịt ba rọi, chục trứng vịt, củ cải, củ kiệu, bánh tét hột điều, đôi trái dưa tròn, ít trái cây, một bó bông huệ với một xấp giấy đỏ, bao lì xì.

Gã về phòng mình, dọn dẹp bàn thờ, chưng bông, chưng trái, kho nồi thịt, bắc nồi cơm. Non tiếng sau, mùi cơm vừa chín, mùi thịt kho nước dừa vừa chuyển sang nâu đã quyện vào nhau nhẹ nhàng lan trong căn phòng nhỏ. Hoài nhắm mắt. Hít một hơi thật sâu. Thơm. Giống. Mà cũng khác.

Cũng đồ đó, thức đó, cũng tết đó, cũng ba mẹ đó. Giống. Mà cũng khác. Gã có tết rồi. Năm năm. Gã mới lại đón tết. Nửa đêm, bầu trời rực lên những chùm hoa pháo sặc sỡ đủ màu. Hoài đứng trước bàn thờ, thắp một nén nhang, chắp tay thành tâm khấn vái, chỉ cầu ba mẹ phù hộ cho gã với ông bà ở quê năm mới thật bình an…