Khi an toàn thực phẩm không chỉ là chuyện xử phạt

Năm 2025, công tác bảo đảm an toàn thực phẩm (ATTP) trên địa bàn tỉnh Tây Ninh có nhiều chuyển biến. Thay vì chỉ dựa vào chế tài, quản lý ATTP ngày càng chú trọng hướng dẫn, chấn chỉnh và từng bước thay đổi thói quen ngay từ cơ sở. Cách làm này, đặc biệt với các hoạt động sản xuất, kinh doanh nhỏ lẻ, đang góp phần bảo đảm an toàn cho bữa ăn hằng ngày của người dân.

Theo thống kê, trong năm 2025, toàn tỉnh thành lập 529 đoàn thanh tra, kiểm tra ATTP, tiến hành kiểm soát 8.580 lượt cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm và dịch vụ ăn uống. Qua đó, phát hiện 253 lượt cơ sở vi phạm, chiếm chưa đến 3%. Đáng chú ý, trong số các trường hợp vi phạm này, chỉ có 75 cơ sở bị xử phạt vi phạm hành chính với tổng số tiền hơn 734 triệu đồng. Phần lớn còn lại 178 cơ sở nhỏ lẻ thuộc tuyến xã quản lý được nhắc nhở, yêu cầu khắc phục vi phạm.

Những con số trên cho thấy vi phạm chủ yếu ở nhóm cơ sở sản xuất, kinh doanh quy mô nhỏ, hộ gia đình, với điều kiện cơ sở vật chất còn hạn chế. Các vi phạm phổ biến thường xuất phát từ việc thiếu kiến thức, thói quen sản xuất mang tính tự phát như khu vực chế biến chưa bảo đảm vệ sinh, chưa thực hiện đầy đủ kiểm thực ba bước, không lưu mẫu thức ăn, hệ thống thu gom rác thải và thoát nước chưa đạt yêu cầu.

Sau khi được nhắc nhở, bà Nguyễn Ngọc Bích Liễn - tiểu thương bán hủ tiếu, bún riêu tại ấp Tân Hội, xã Hậu Nghĩa, cho biết: “Buôn bán nhỏ lẻ nên trước đây chủ yếu làm theo kinh nghiệm, nhiều quy định có nghe qua nhưng tôi chưa nắm rõ. Khi được cán bộ xã hướng dẫn cụ thể từ việc giữ vệ sinh khu bếp đến lưu mẫu thức ăn, tôi làm quen dần và thấy những yêu cầu đó là cần thiết. Làm đúng thì người bán yên tâm hơn, khách cũng tin tưởng hơn”.

Từ thực tế đó, trong quá trình kiểm tra, lực lượng chức năng không chỉ lập biên bản hay áp dụng chế tài mà còn hướng dẫn trực tiếp cho cơ sở cách khắc phục từng lỗi cụ thể. Với những trường hợp vi phạm lần đầu, mức độ chưa nghiêm trọng, biện pháp nhắc nhở, chấn chỉnh được áp dụng phổ biến nhằm giúp cơ sở từng bước cải thiện điều kiện sản xuất, kinh doanh.

Hiệu quả của cách tiếp cận này không chỉ thể hiện qua số lượng cơ sở bị xử phạt mà còn được phản ánh qua công tác giám sát ATTP. Trong năm 2025, các ngành chức năng đã lấy 369 mẫu thực phẩm để kiểm nghiệm, kết quả, có 362 mẫu đạt yêu cầu, chiếm 98,1%. Tỷ lệ mẫu không đạt ở mức thấp cho thấy mặt bằng chất lượng thực phẩm trên thị trường tiếp tục được duy trì và cải thiện. Ở hoạt động thanh tra chuyên sâu, 72 mẫu thực phẩm được lấy phân tích thì có 63 mẫu đạt. Những con số này phản ánh tác động tích cực của việc kết hợp giữa kiểm tra, nhắc nhở và phòng ngừa sớm, góp phần hạn chế tái phạm. Việc ưu tiên nhắc nhở không đồng nghĩa với giảm nhẹ kỷ cương quản lý. Đối với những trường hợp vi phạm nghiêm trọng hoặc tái phạm nhiều lần, các lực lượng chức năng vẫn kiên quyết xử lý theo đúng quy định pháp luật, bảo đảm tính răn đe và sự công bằng trong quản lý nhà nước./.