Trên những 'cánh đồng số'

Từ những ruộng lúa thông minh…

Đến Hợp tác xã (HTX) Dịch vụ Nông nghiệp An Bình (xã Châu Thành) - một trong những HTX tiên phong áp dụng mô hình canh tác lúa thông minh tưới ướt - khô xen kẽ, có thể nhận thấy sự thay đổi rõ nét trên đồng ruộng. Dù giá lúa đang có xu hướng giảm so cùng kỳ nhưng nông dân vẫn canh tác với tâm thế chủ động.

Khảo sát thực tế cho thấy, phương pháp tưới ướt - khô xen kẽ giúp giảm số lần bơm nước, tiết kiệm chi phí sản xuất, đồng thời hạn chế sâu, bệnh, tạo điều kiện cho cây lúa sinh trưởng khỏe, đạt năng suất cao. Thay vì giữ nước ngập ruộng suốt vụ như tập quán cũ, nông dân chủ động điều tiết nước theo từng giai đoạn sinh trưởng của cây lúa, dựa trên việc theo dõi mực nước bằng ống đo đặt ngay trên ruộng.

Đang tất bật tháo nước chuẩn bị thu hoạch 1,2ha lúa của gia đình, anh Nguyễn Văn Lành - thành viên HTX Dịch vụ Nông nghiệp An Bình, cho biết: “Sản xuất theo cách truyền thống, chi phí bình quân khoảng 15 triệu đồng/ha. Áp dụng mô hình tưới ướt - khô xen kẽ, chi phí giảm còn khoảng 10 triệu đồng/ha, lợi nhuận tăng thêm khoảng 5 triệu đồng/ha. Lượng nước sử dụng giảm khoảng 40%, năng suất tăng hơn 15%. Dù giá lúa hiện nay chỉ từ 5.500-6.100 đồng/kg, thấp hơn cùng kỳ 1.000-1.500 đồng/kg nhưng chúng tôi vẫn có lợi nhuận”.

Theo anh Lành, điều quan trọng hơn cả là nông dân đã thay đổi tư duy sản xuất, giảm chi phí - tăng hiệu quả thay vì chỉ chạy theo sản lượng như trước.

… Đến vườn rau an toàn

Không chỉ trên ruộng lúa, tinh thần chuyển đổi số theo Nghị quyết số 57 còn được thể hiện rõ nét tại HTX Rau an toàn Phước Hòa (xã Long Cang) - nơi từng bước xây dựng mô hình sản xuất rau hiện đại, minh bạch và bền vững.

Tại đây, các khâu từ xuống giống, chăm sóc, thu hoạch đến tiêu thụ đều được ghi chép trên nhật ký điện tử, gắn mã QR truy xuất nguồn gốc cho từng lô sản phẩm. Nhờ đó, người tiêu dùng có thể dễ dàng kiểm tra thông tin về quy trình sản xuất, còn HTX chủ động kiểm soát chất lượng, đáp ứng yêu cầu của các hệ thống phân phối hiện đại.

Giám đốc HTX Rau an toàn Phước Hòa Kiều Anh Dũng cho biết: “Chuyển đổi số giúp HTX thay đổi cách quản lý sản xuất. Trước đây, ghi chép thủ công dễ thiếu sót, nay mọi dữ liệu được lưu trữ tập trung, minh bạch. Khi có đơn hàng, HTX dễ dàng truy xuất sản lượng, lịch thu hoạch, từ đó chủ động kết nối thị trường”.

Cũng theo ông Dũng, việc ứng dụng công nghệ số không chỉ giúp nâng cao giá trị sản phẩm rau an toàn mà còn tạo niềm tin cho đối tác, từng bước đưa nông sản địa phương tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng. Đây cũng là nền tảng để HTX mở rộng quy mô, hướng tới sản xuất theo đơn đặt hàng, hạn chế tình trạng “được mùa - rớt giá”.

Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Đình Xuân khẳng định: “Thực hiện Nghị quyết số 57, ngành Nông nghiệp tỉnh xác định chuyển đổi số là nhiệm vụ xuyên suốt, từ quản lý nhà nước đến sản xuất, tiêu thụ. Các mô hình tại HTX An Bình hay HTX Rau an toàn Phước Hòa cho thấy khi nông dân và HTX làm chủ kỹ thuật, dữ liệu, hiệu quả kinh tế được nâng lên rõ rệt, đồng thời góp phần sử dụng tiết kiệm tài nguyên, giảm phát thải, thích ứng với biến đổi khí hậu”.

Mùa xuân về, trên những cánh đồng lúa và vườn rau, sắc xanh không chỉ đến từ cây trồng đang thì phát triển mà còn từ niềm tin vào con đường nông nghiệp số. Những “cánh đồng số” đang dần hình thành, nơi công nghệ, dữ liệu và tư duy mới hòa quyện với kinh nghiệm truyền thống, mở ra một mùa xuân bền vững trên đồng đất Tây Ninh./.