Gỏi cá trích - 'Bản giao hưởng' của biển cả

Thứ 3, 31/03/2026 | 17:00:00 [GMT +7] A A

Nếu có một món ăn nào có thể gói trọn được cái nắng, cái gió và vị mặn mòi của biển miền Trung hay vùng đảo phía Nam thì đó chắc chắn phải là gỏi cá trích. Một món ăn mà khi nhắc đến, người ta không chỉ nhớ về vị giác mà còn nhớ về cả một bầu trời ký ức của những chuyến đi.

Sức hấp dẫn của gỏi cá trích không đến từ sự cầu kỳ về gia vị mà đến từ sự tươi ngon của cá trích

Cảm nhận đầu tiên khi đĩa gỏi được dọn ra chính là sự hòa quyện của màu sắc: sắc trắng bạc lấp lánh của những miếng fillet cá trích tươi rói, màu cam của cà rốt, màu trắng của hành tây và đặc biệt là lớp dừa nạo béo ngậy phủ lên trên như một lớp tuyết trắng mịn.

Linh hồn của món ăn gói gọn trong những gỏi cuốn. Một miếng bánh tráng mỏng, thêm chút rau sống, xà lách, rau thơm, vài lát dưa leo và không thể thiếu là những miếng cá trích hòa quyện nước cốt chanh để chín tái. Chấm ngập vào chén nước mắm đậu phộng sánh đặc, cay nồng để cảm nhận vị ngọt thanh, giòn sần sật của thịt cá tươi, vị béo, bùi của dừa nạo và đậu phộng rang, vị chát nhẹ, thơm nồng của các loại rau rừng.

Sức hấp dẫn của gỏi cá trích không đến từ sự cầu kỳ về gia vị mà đến từ sự tươi ngon của cá trích. Chỉ cần cá kém tươi một chút, món ăn sẽ không còn hương vị. Thực khách say mê gỏi cá trích là say mê vị "biển còn đang thở" trong từng thớ thịt cá. Cá trích mang tính lạnh của biển được trung hòa bởi hành tây, ớt cay và các loại rau có tinh dầu nóng.

Gỏi cá trích không phải món ăn để ăn một mình. Nó là món ăn của sự quây quần, cùng nhau cuốn, cùng nhau chấm, cùng nhau hít hà vị cay và nhâm nhi chút rượu sim hay rượu đế. Không cần trang trí cầu kỳ, gỏi cá trích chinh phục thực khách bằng chính sự mộc mạc của dừa nạo, đậu phộng rang, rau rừng và bánh tráng. Những gì gần gũi nhất với thiên nhiên thường là những gì tinh túy nhất./.

Nguyên liệu

- Cá trích tươi: 500g.

- Dừa nạo: 100g (chọn dừa hơi già để có độ béo).

- Hành tây: 1 củ nhỏ, hành tím 3-4 củ.

- Đậu phộng rang: 50g (giã giập).

- Gia vị: chanh hoặc giấm, ớt, tỏi, đường, nước mắm.

- Rau ăn kèm: Xà lách, rau thơm (húng quế, húng cây, diếp cá), dưa leo, chuối chát, khế chua.

- Bánh tráng.

Thực hiện

Sơ chế cá: Cá trích đánh sạch vảy, bỏ đầu, bỏ ruột và đuôi. Dùng dao bén lạng lấy phần thịt (fillet) hai bên lườn, bỏ xương sống. Ngâm cá vào nước cốt chanh pha loãng hoặc nước muối loãng khoảng 2 phút rồi vớt ra, thấm thật khô bằng khăn giấy. Việc thấm khô giúp cá không bị bở và thấm gia vị hơn.

Trộn gỏi

- Hành tây, hành tím cắt lát thật mỏng, ớt cắt sợi. Trộn dừa nạo, hành tây, hành tím vào phần thịt cá.

- Pha nước cốt 2 quả chanh + 2 muỗng đường + ít tỏi, ớt băm. Rưới hỗn hợp này lên đĩa cá, trộn nhẹ tay để cá chín tái khoảng 5 phút. Sau đó vắt nhẹ cho bớt nước chua rồi rắc đậu phộng rang và dừa nạo lên trên.

- Nước chấm đậu phộng: đây là linh hồn quyết định món gỏi có say lòng thực khách hay không. Giã nhuyễn tỏi, ớt và một ít đậu phộng rang. Pha 3 muỗng nước mắm + 2 muỗng đường + 1 muỗng nước cốt chanh. Cho phần đậu phộng tỏi ớt đã giã nhuyễn vào khuấy đều cho đến khi nước chấm có độ sánh đặc, vị mặn - ngọt - béo cân bằng.

Thưởng thức

Trải miếng bánh tráng lên lòng bàn tay, lần lượt xếp xà lách, rau thơm, dưa leo, khế chua, gắp một miếng cá trích kèm theo ít dừa nạo và hành tây đặt vào giữa, cuốn tròn lại, chấm ngập vào chén nước mắm đậu phộng.

Không trộn gỏi quá sớm: Chỉ khi nào bắt đầu ăn mới rưới nước cốt chanh vào cá để giữ độ giòn và ngọt, tránh để lâu cá bị bở.

Nếu tìm được các loại rau rừng như lá cách, lá sung, đọt sộp... thì món gỏi sẽ mang đậm hương vị hơn.

Nguyên Khang