Giải quyết tình trạng bao chiếm đất lâm nghiệp: Những trường hợp có hợp đồng, xử lý ra sao?

Cập nhật ngày: 09/04/2012 - 09:18

Theo Ban chỉ đạo giải quyết tình trạng bao chiếm đất lâm nghiệp sử dụng sai mục đích theo Quyết định 875 của UBND tỉnh (gọi tắt là BCĐ 1070) thì đến nay toàn tỉnh đã xử lý thu hồi được hơn 3.500 ha đất lâm nghiệp bị bao chiếm để đưa vào thiết kế trồng rừng- đạt 85,5% tổng diện tích đất bao chiếm phải xử lý. Năm 2012, các cơ quan chức năng và các địa phương sẽ tiếp tục giải quyết phần diện tích còn lại. Tuy nhiên, hiện tại đang có một số vướng mắc chung quanh việc xử lý - nhất là đối với những trường hợp trồng cây cao su và cây ăn quả trên đất lâm nghiệp nhưng lại có hợp đồng.

Vướng mắc trước tiên là những trường hợp có hợp đồng cho trồng cây cao su và cây ăn quả đúng quy hoạch của Chương trình 327 và 661 trước đây, nhưng hiện nay không còn phù hợp với quy hoạch rừng đặc dụng. Theo báo cáo của huyện Tân Biên, hiện huyện có 3 trường hợp trồng cao su và cây ăn quả có hợp đồng với tổng diện tích là 24 ha- trong đó có 19 ha trồng cao su, 5 ha trồng điều và 1 ha trồng chôm chôm. Vừa qua, người ký hợp đồng trồng 4 ha điều ở Vườn quốc gia Lò Gò- Xa Mát đã tự nguyện chặt bỏ cây điều để trồng rừng đúng quy hoạch. Còn lại 20 ha chưa xử lý. Theo quy định tại Quyết định 875 thì 3 trường hợp có hợp đồng này phải vận động người ký hợp đồng phá bỏ và được đền bù phần vốn đã đầu tư. Tuy nhiên, nếu như người ký hợp đồng không đồng ý nhận đền bù vốn đầu tư theo Quyết định 875 thì phải giải quyết ra sao? Trường hợp này, có ý kiến đề xuất là phải huỷ hợp đồng, thu hồi đất để trồng rừng. Đối với cây trồng trên đất sẽ giải quyết theo trình tự: Cho tiếp tục thu hoạch sản phẩm thêm 3 năm nữa, đến năm 2015 phải chặt bỏ cây trồng không đúng mục đích để trồng rừng, và Nhà nước không đền bù vốn đầu tư với điều kiện người ký hợp đồng phải có cam kết. Nếu người ký hợp đồng tiếp tục không đồng ý với giải pháp nêu trên thì sẽ huỷ hợp đồng, thu hồi đất sau khi kiểm kê cây trồng trên đất, BQL rừng tổ chức trồng rừng và việc đền bù thực hiện theo quy định của Nhà nước, hoặc theo quyết định của Toà án nếu người ký hợp đồng khiếu kiện.

Vướng mắc kế đến là những trường hợp có hợp đồng cho trồng cây cao su nhưng sai vị trí trên đất quy hoạch trồng rừng, nhưng trong Quyết định 875 không có quy định biện pháp giải quyết. Theo báo cáo của huyện Tân Châu, trên địa bàn huyện có 10 trường hợp có hợp đồng như vậy với tổng diện tích là 95 ha. Vừa qua, một hộ dân có hợp đồng đã chặt bỏ 23 ha cây cao su trồng không đúng quy hoạch. Còn lại 72 ha huyện Tân Châu vẫn chưa có hướng xử lý. Theo cơ quan chức năng đề xuất thì có 2 phương án giải quyết những vướng mắc này. Phương án 1 là xử lý như những trường hợp bao chiếm đất lâm nghiệp sử dụng sai mục đích, bởi vì tuy có hợp đồng nhưng vẫn trồng sai vị trí trên đất quy hoạch trồng rừng. Phương án 2 là vận dụng giải quyết như đối với những trường hợp có hợp đồng cho trồng cao su, cây ăn quả đúng quy hoạch của Chương trình 327 và 661 trước đây nhưng hiện nay không còn phù hợp với quy hoạch- như 3 trường hợp ở huyện Tân Biên nêu trên.

Ngoài ra, còn có thêm 2 trường hợp trồng cao su trên đất lâm nghiệp không có hợp đồng nhưng lại có giấy xác nhận của lãnh đạo BQL rừng. Cả 2 trường hợp cùng xảy ra ở Khu rừng Văn hoá- Lịch sử Chàng Riệc với tổng diện tích hơn 25 ha và cùng được BQL ký xác nhận vào năm 1997. Trong Quyết định 875 cũng chưa đề cập đến biện pháp xử lý những trường hợp này. Theo ý kiến của cơ quan chức năng, có 2 biện pháp giải quyết: Thứ nhất là rà soát lại, nếu nội dung xác nhận của BQL là phù hợp với những quy định của Nhà nước thì tham mưu UBND tỉnh cho phép vận dụng hướng giải quyết như những trường hợp có hợp đồng trồng cây cao su, cây ăn quả đúng quy hoạch của Chương trình 327 và 661 trước đây. Nếu việc ký xác nhận của BQL nhằm mục đích khác như vay vốn thì giải quyết như những trường hợp bao chiếm, sử dụng đất lâm nghiệp không đúng mục đích.

Hiện nay, những ý kiến đề xuất biện pháp giải quyết một số vướng mắc đối với những trường hợp có ký hợp đồng hoặc được BQL xác nhận như đã nêu được BCĐ 1070 và Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn gửi tham khảo ý kiến các thành viên, các chủ rừng và các địa phương có rừng để tổng hợp và tham mưu UBND tỉnh quyết định biện pháp xử lý phù hợp nhất.

Sơn Trần