Những dấu ấn lịch sử của Dân quân tự vệ Việt Nam qua 74 năm xây dựng, chiến đấu trưởng thành (1935 – 2009)

Cập nhật ngày: 14/12/2009 - 05:03

Đại tá NguyỄn ThiỆn Toàn

 Uỷ viên Ban Thường vụ Tỉnh uỷ

Chỉ huy trưởng Bộ CHQS Tây Ninh 

Đại tá Nguyễn Thiện Toàn, Uỷ viên BTV Tỉnh uỷ, Chỉ huy Trưởng BCHQS tỉnh Tây Ninh

Như chúng ta đều biết, lịch sử phát triển của các lực lượng vũ trang (LLVT) nhân dân ta bắt nguồn từ phong trào đấu tranh chính trị của quần chúng. Lịch sử phát triển của Quân đội nhân dân Việt Nam bắt nguồn từ những đội du kích, những tổ chức nhân dân tự vệ do Đảng cộng sản Đông Dương, sau là Đảng cộng sản Việt Nam tổ chức lãnh đạo, chỉ huy.

Ngược dòng lịch sử, vào cuối tháng 3.1935 là thời điểm diễn ra Đại hội lần thứ nhất Đảng cộng sản Đông Dương họp ở Ma cao (Trung Quốc); một trong những nghị quyết được thông qua tại Đại hội này là cần kịp thời tổ chức ra “Công nông tự vệ đội” để làm nòng cốt bảo vệ phong trào đấu tranh cách mạng của quần chúng. Nghị quyết xác định mục tiêu hoạt động của “công nông tự vệ đội” là: “Ủng hộ quần chúng trong các cuộc đấu tranh, ủng hộ các cơ quan cách mạng và chiến sĩ cách mạng của công nông. Quân sự huấn luyện cho đội tự vệ công nông chống quân thù giai cấp, nhiệm vụ của công nông tự vệ đội là tấn công địch, làm cho vận động cách mạng phát triển thắng lợi. Công nông tự vệ đội càng mạnh, càng tạo điều kiện thuận tiện để sau này tổ chức du kích chiến tranh vũ trang bạo động”.

Ngày 28.3.1935, ngày Đại hội lần thứ nhất Đảng cộng sản Đông Dương thông qua Nghị quyết về tổ chức “Công nông tự vệ đội” được lấy làm ngày thành lập Dân quân tự vệ Việt Nam.

Ngày 6.2.1943, Ban Thường vụ Trung ương Đảng cộng sản Đông Dương ra Nghị quyết: “Các Đảng bộ phải tổ chức và củng cố các đội tự vệ, các tiểu tổ du kích, đồng thời lựa chọn trong các đội tự vệ, du kích những thành phần ưu tú gấp rút tổ chức ra các đội tuyên truyền vũ trang, phải huấn luyện chính trị quân sự cho các đội tuyên truyền vũ trang đó”. Thực hiện Nghị quyết tháng 2.1943 của Ban Thường vụ Đảng cộng sản Đông Dương, ngày 22.12.1944 Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ra chỉ thị thành lập “Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân”.

Như vậy, tổ chức tiền thân của Quân đội nhân dân Việt Nam buổi ban đầu (Đội Việt Nam tuyên truyền giải phóng quân) chính là những đội viên du kích.

Ngày 2.3.1945, Ban Thường vụ Trung ương Đảng cộng sản Đông Dương ra chỉ thị: “cần kíp phải tổ chức ra nhiều đội du kích và tiểu tổ du kích rộng khắp các địa phương”. Đến đầu năm 1947 lực lượng Dân quân tự vệ cả nước đã phát triển lên gần 3 triệu người. Trước yêu cầu phát triển rộng khắp của Dân quân tự vệ, để thống nhất sự lãnh đạo, chỉ huy, ngày 12.2.1947, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký sắc lệnh số 16/SL, thành lập Phòng Dân quân trong Tổng cục Chính trị. Ngày 19.2.1947 Bộ Quốc phòng ra Thông tư tổ chức hệ thống cơ quan chỉ đạo gồm Phòng Dân quân các Quân khu, Ban Dân quân các tỉnh, thành phố, huyện, quận có 1 chỉ huy phó phụ trách Dân quân và xã thành lập Ban chỉ huy xã đội.

Ngày 22.11.1947, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã gởi thư cho lực lượng Dân quân tự vệ toàn quốc, chỉ đạo về cách đánh của du kích, trong thư Người viết: “Chiến thuật của du kích là tránh chỗ địch mạnh, đánh chỗ địch yếu, đánh vào những nơi địch sơ hở, đánh bất kể thời gian nào, nơi nào, lực lượng ta ít, vũ khí ta kém hơn địch, phải bảo đảm chắc thắng mới đánh. Tóm lại, cách đánh của du kích là lai vô ảnh, khứ vô tung”.

Ngày 25.1.1948, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký sắc lệnh số 119/SL-CT đổi Phòng Dân quân thành Cục Dân quân trực thuộc Bộ Tổng chỉ huy Quân đội quốc gia Việt Nam. Cũng trong năm 1948, Tổng cục Chính trị quyết định cho xuất bản và phát hành trong toàn quốc tờ báo “Quân du kích”, tiền thân của Tạp chí Dân quân tự vệ ngày nay.

Tháng 3.1949, Hồ Chủ tịch viết thư, tự tay Người đánh máy, gởi Ban Biên tập Báo Quân du kích, trong thư một lần nữa Người động viên Dân quân tự vệ: “Ra sức ngăn cản giặc, tiêu hao giặc, giữ gìn quê hương để cho Vệ quốc đoàn được rảnh tay, tìm cơ hội đánh những trận to, tiêu diệt chủ lực của giặc”.

74 năm kể từ ngày thành lập, lực lượng Dân quân tự vệ được xây dựng trưởng thành và không ngừng phát triển, là một trong ba thứ quân của LLVT nhân dân ta, chiến đấu trong thế trận chiến tranh nhân dân. Ra đời từ buổi bình minh của cách mạng dưới sự lãnh đạo của Đảng, Dân quân tự vệ đã làm nòng cốt cho toàn dân đi suốt cuộc trường chinh, đánh đuổi các thế lực thực dân, đế quốc xâm lược, giải phóng dân tộc, thống nhất Tổ quốc, đã góp phần lập nên biết bao chiến công hiển hách trong lịch sử dân tộc.

Huấn luyện, thao tác vũ khí ở lực lượng dân quân.

Kế thừa, phát huy và phát triển truyền thống chiến đấu oanh liệt của cha ông, ngày nay lực lượng Dân quân tự vệ được tiếp tục xây dựng vững mạnh, rộng khắp với tiêu chí “toàn diện vững, trọng điểm mạnh”, lực lượng Dân quân tự vệ đang có mặt ở hầu khắp các nơi, ngày đêm sẵn sàng chiến đấu, giữ vững trật tự trị an, bảo vệ sự bình yên cho làng xóm quê hương, thực hiện “yên dân” để xây dựng phát triển, hướng đến mục tiêu “dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh” xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.

N.T.T