“Truyền thông nước sạch” để bán máy lọc nước ở vùng sâu, vùng biên giới 

Cập nhật ngày: 14/11/2019 - 23:36

BTN - Hiện nay, nguồn nước sinh hoạt một số nơi ở vùng sâu, vùng xa chưa bảo đảm an toàn, vệ sinh, nhu cầu sử dụng nước sạch ngày càng tăng. Nắm được điểm này, có doanh nghiệp đã tiếp cận quảng bá và bán các loại máy lọc nước cho người dân dưới hình thức "truyền thông nước sạch".

Nhân viên Công ty AGRE sử dụng dụng cụ kiểm nghiệm nước và kết luận mẫu nước này bị ô nhiễm nặng.

Nước sạch bị “nhiễm độc chì 20%” (!?)

Khoảng hai tuần trở lại đây, nhiều người dân xã Ninh Điền, huyện Châu Thành phản ánh việc tổ trưởng tổ dân cư tự quản và trưởng ấp mời dự “truyền thông khảo sát nước sạch nông thôn mới” tại địa phương. Theo đó, khi đến dự, người dân phải mang theo một chai nước sinh hoạt của gia đình để kiểm nghiệm. 

Chúng tôi không khỏi băn khoăn về trách nhiệm quản lý của cơ quan chức năng, chính quyền địa phương đối với các hoạt động tương tự như của Công ty AGRE. Bởi, tại mục số 5 của Công văn số 987/UBND ngày 20.8.2019 của UBND huyện Châu Thành nêu rõ: “Trong quá trình thực hiện, đề nghị Đội Quản lý thị trường số 6, UBND các xã, thị trấn phối hợp, theo dõi, kiểm tra và giám sát nội dung nêu trên, kịp thời xử lý theo quy định của pháp luật khi phát hiện công ty thực hiện không đúng theo quy định”.

Tại sự kiện, một nhóm khoảng 3 người xưng là nhân viên Công ty TNHH Công nghệ AGRE, là nhà cung cấp máy lọc nước và kiểm nghiệm mẫu nước người dân mang tới. Sau khi kiểm nghiệm, tất cả các mẫu nước đều bị đổi màu sang vàng đục. 

Nhân viên Công ty AGRE khẳng định, nguồn nước sinh hoạt của người dân có chứa nhiều tạp chất, ô nhiễm nặng, không thể sử dụng hằng ngày vì sẽ bị ung thư (!?). Sau đó, những nhân viên này tiếp tục giới thiệu hệ thống máy lọc nước của Công ty AGRE với nhiều dòng máy và giá tiền khác nhau, đặc biệt là dòng máy lọc nước công nghệ RO có lõi lọc nhập khẩu từ Hàn Quốc và có giá bán ngoài thị trường là 6,5 triệu đồng. 

Để thuyết phục người dân mua hàng, nhân viên Công ty AGRE đưa ra các chiêu trò khuyến mãi, ưu đãi hấp dẫn: Nếu đăng ký mua tại hội thảo sẽ được phía Công ty và “đơn vị tài trợ” giảm giá sản phẩm trực tiếp 1.510.000 đồng, đồng thời người mua chỉ cần đưa trước 990.000 đồng, số còn lại trả góp trong 4 tháng tiếp theo, mỗi tháng 1 triệu đồng.

Bà N.T.M - ngụ tổ 10, ấp Bến Cừ, xã Ninh Điền được nhân viên Công ty AGRE khuyên nên mua máy lọc nước, vì theo kết quả kiểm nghiệm “tại chỗ”, nguồn nước sinh hoạt nhà bà M bị nhiễm tới 20% chì (!?), hết sức nguy hiểm, nếu sử dụng lâu dài sẽ mắc các bệnh ung thư. Sau đó, họ yêu cầu bà M điền thông tin vào phiếu đăng ký. Chỉ 30 phút sau đã có người đến tận nhà giao máy và thu 990.000 đồng, hẹn hôm sau sẽ có nhân viên kỹ thuật đến lắp máy, làm hợp đồng mua bán, nghiệm thu thiết bị.

Do quá lo sợ, nên bà M vội vã đăng ký mua máy ngay mà quên rằng, gia đình bà sử dụng nguồn nước từ trạm cấp nước của Trung tâm Nước sạch và Vệ sinh môi trường nông thôn đặt tại địa phương. “Việc họ kết luận nước sinh hoạt ở nhà tôi và nhiều hộ khác bị nhiễm chì đến 20% là điều khó hiểu. Không lẽ trạm nước sạch của Nhà nước lại cung cấp nước nhiễm độc cho hàng trăm hộ dân ở đây?” - bà M băn khoăn.

Ông  N.V.R (cùng ngụ tổ 10, ấp Bến Cừ) cũng đăng ký mua máy lọc nước của Công ty AGRE cho hay, ông được tổ trưởng tổ dân cư tự quản số 10 đến nhà gửi giấy mời dự hội thảo và cho biết đơn vị giới thiệu sản phẩm được sự chấp thuận của chính quyền từ huyện đến xã, ấp nên mời bà con đến dự, nếu thấy được thì mua chứ không ép. Do đó bà con yên tâm vì nghĩ cơ quan chức năng đã thẩm định đầy đủ nên khi nhìn thấy nước sinh hoạt mình mang theo chuyển sang vàng đục, ai cũng lo lắng. Lại nghe là đăng ký mua tại hội thảo, được giảm hơn 1,5 triệu đồng nên nhiều người mua ngay.

Còn theo một người dân tại tổ 6, ấp Bến Cừ, những nhân viên của Công ty AGRE nói là “không mua bán” nhưng lại yêu cầu người dân đăng ký mua ngay tại hội thảo để được giảm giá và tham gia trả chậm. Như vậy, mục đích của nhóm người này là để bán sản phẩm. “Khi tôi yêu cầu cho xem các giấy tờ có liên quan của cơ quan Nhà nước, họ trả lời là đã nộp tổ, ấp, xã hết rồi. Trong khi ở đó chỉ có ông tổ trưởng tổ dân cư tự quản là người biết rõ nhất vấn đề thì chẳng thấy lên tiếng” - một người dân nói.

Anh N, người dân đã đặt mua máy lọc nước cho biết, sau khi kiểm tra các loại giấy tờ và linh kiện bên trong máy, anh chưa yên tâm nên yêu cầu không lắp đặt mà trả lại máy nhưng bên bán không đồng ý và có những lời lẽ khó nghe. Theo họ, những ai đã lắp đặt, ký hợp đồng và lập biên bản nghiệm thu thì không được trả lại. Chỉ có hộ nào chưa lắp đặt, chưa ký hợp đồng thì Công ty sẽ thu hồi sản phẩm với điều kiện chỉ hoàn trả 790.000 đồng (tức là chưa đầy 1 ngày, người dân phải mất 200.000 đồng).

Lập lờ

Bà Phạm Thị Huỳnh Như- Trưởng ấp Bến Cừ cho biết, ấp thực hiện theo chỉ đạo của UBND xã, giao các tổ trưởng mời người dân đến dự hội thảo do Công ty TNHH Công nghệ AGRE tổ chức để quảng bá, giới thiệu sản phẩm chứ không mua bán trong buổi hội thảo. Bà Như cung cấp cho chúng tôi bản photocopy Công văn số 987/UBND ngày 20.8.2019 của UBND huyện về việc cho ý kiến tổ chức hội thảo giới thiệu sản phẩm, mặt phía sau là phần cho ý kiến đồng ý tổ chức hội thảo tại địa phương có chữ ký, con dấu của lãnh đạo UBND xã.

Tuy nhiên, khi chúng tôi thắc mắc về việc Công ty AGRE yêu cầu người dân đăng ký mua máy ngay tại hội thảo để được hưởng chính sách “khuyến mãi”, bà Như bảo “không biết”.

Ông Nguyễn Mạnh Tùng- Phó Chủ tịch UBND xã Ninh Điền cho biết, thực hiện theo Công văn số 987/UBND ngày 20.8.2019 của UBND huyện nên UBND xã đồng ý cho Công ty TNHH Công nghệ AGRE tổ chức hội thảo tại địa phương để truyền thông về chương trình nước sạch nông thôn - vệ sinh môi trường - vệ sinh an toàn thực phẩm, xã hoàn toàn không hay biết có các hoạt động mua bán sản phẩm máy lọc nước như người dân phản ánh. UBND xã chỉ giao cho ấp và các tổ dân cư tự quản mời dân tham dự hội thảo và chưa nghe báo cáo nào về việc Công ty trên vi phạm.

 Tuy nhiên, chúng tôi hỏi về các văn bản của cơ quan cấp trên, ông Tùng cho biết, Công ty này đến liên hệ đã xuất trình đầy đủ công văn của huyện và Sở Công Thương, nhưng xã quên không lưu lại nên không thể cung cấp. 

Một vấn đề đáng chú ý nữa là, trong giấy mời có đóng dấu của Công ty AGRE có đề “Thẻ khảo sát nước sinh hoạt”, nội dung có đoạn “mời người dân đến dự buổi truyền thông khảo sát nước sạch nông thôn mới do Công ty TNHH Công nghệ AGRE kết hợp cùng quỹ tín dụng giải ngân gói ưu đãi nước sạch cho người dân - gói ưu đãi 1,2 tỷ đồng/xã, phường cho 300 hộ giai đoạn 1”. Tuy nhiên, chính quyền địa phương và một số ngành chức năng có liên quan cho biết, hoàn toàn không có chương trình “giải ngân” này.

Máy lọc nước nhà ông N.V.R được giao chỉ sau 30 phút đăng ký tại hội thảo.

Cảnh giác với các thủ đoạn lừa đảo

Theo ông Đinh Hùng Danh- Giám đốc Trung tâm nước sạch và vệ sinh môi trường nông thôn, để kiểm nghiệm được nước có bảo đảm vệ sinh, an toàn hay không thì đòi hỏi phải có các loại máy móc chuyên dụng được cơ quan chức năng kiểm định và cấp phép. Người dân không nên tin theo những đơn vị, doanh nghiệp sản xuất và buôn bán các loại máy nước lọc làm các thí nghiệm kiểm nghiệm nước sạch.

Trong trường hợp nghi ngờ nguồn nước sinh hoạt bị nhiễm bẩn, người dân nên liên hệ với Trung tâm Y tế dự phòng tỉnh và Trung tâm Nước sạch và Vệ sinh môi trường nông thôn để được hướng dẫn làm các xét nghiệm cần thiết.

Còn theo đại diện Chi cục Quản lý thị trường tỉnh, các đơn vị kinh doanh khi tổ chức hội thảo giới thiệu sản phẩm phải có sự cho phép của Sở Công Thương, sau đó khi có công văn yêu cầu phối hợp, phía Chi cục sẽ chỉ đạo các Đội Quản lý thị trường đến kiểm tra, giám sát thực tế. Tuy nhiên, rất nhiều trường hợp khi có mặt cán bộ quản lý thị trường thì các đơn vị này thực hiện rất nghiêm túc.

Không chỉ vậy, nhiều doanh nghiệp lợi dụng ngày nghỉ, ngoài giờ hành chính để tổ chức hội thảo nhằm qua mặt cơ quan chức năng để bán sản phẩm. Các chiêu trò khuyến mãi “dụ” người dân đăng ký mua tại hội thảo để được giảm giá là hành vi lách luật.


Theo Sở Công Thương, ngày 12.12.2018, Sở ban hành Công văn số 2626/SCT-QLTM, cho phép Công ty TNHH Công nghệ AGRE tổ chức hội thảo giới thiệu sản phẩm máy lọc nước công nghệ RO, công nghệ NANO nhãn hiệu AGRE trên địa bàn các huyện và thành phố trong tỉnh. 

Theo đó, Công ty chỉ được giới thiệu sản phẩm hàng hoá, tuyệt đối không được tổ chức phân phối, bán hàng hoá tại hội nghị giới thiệu sản phẩm. Công ty chỉ được phân phối, bán hàng hoá tại trụ sở của Công ty và các cửa hàng trực thuộc hệ thống phân phối của Công ty có đăng ký kinh doanh. 

Đồng thời, trước khi tổ chức hội thảo, phía Công ty TNHH Công nghệ AGRE phải liên hệ với UBND các huyện, thành phố và chính quyền địa phương các xã, phường, thị trấn để đăng ký về thời gian, địa điểm, số lượng khách hàng và nội dung chương trình giới thiệu sản phẩm hàng hoá; phải báo cáo bằng văn bản về Sở Công Thương trước khi tổ chức để Sở kiểm tra, giám sát.

Trong công văn trên, Sở Công Thương cũng giao các địa phương nơi Công ty TNHH Công nghệ AGRE tổ chức hội thảo phải theo dõi, kiểm tra nội dung thực hiện để kịp thời xử lý khi phát hiện hành vi vi phạm. 

Ông Nguyễn Văn Lai- Giám đốc Trung tâm Khoa học và Công nghệ thuộc Sở Khoa học và Công nghệ cho biết, hiện nay có rất nhiều doanh nghiệp kinh doanh thiết bị lọc nước ít tên tuổi, uy tín thường sử dụng chiêu trò kiểm nghiệm nguồn nước sinh hoạt của người dân bằng những thiết bị không rõ chức năng, nguồn gốc làm đổi màu nước rồi kết luận nguồn nước bị ô nhiễm nặng để chào bán máy lọc nước.

 Cũng theo Giám đốc Trung tâm Khoa học và Công nghệ, để kết luận nguồn nước có bị ô nhiễm hay không và ô nhiễm đến mức nào thì cần có những thiết bị chuyên ngành của cơ quan chức năng có chuyên môn. Việc doanh nghiệp trên sử dụng máy móc chưa qua kiểm định để kiểm tra, đánh giá chất lượng nguồn nước như phản ánh của người dân là không đúng quy định, không có cơ sở khoa học, có dấu hiệu lừa đảo. 

Hành vi trên còn gây tâm lý hoang mang, lo lắng cho người dân về chất lượng nguồn nước sinh hoạt đang sử dụng (vì hiện tại, nhiều hộ dân ấp Bến Cừ, xã Ninh Điền đang sử dụng nước từ trạm cấp nước sạch).

Nhóm phóng viên Kinh tế