Khiếu nại thi hành án làm sai, cơ quan nào giải quyết?

Cập nhật ngày: 14/02/2012 - 01:35

Một công dân ở xã Long Thành Bắc, huyện Hoà Thành cho rằng cơ quan thi hành án làm sai, gây thiệt hại vật chất và tinh thần nên yêu cầu bồi thường thiệt hại theo quy định. Tuy nhiên, nhiều năm liên hệ các cơ quan có thẩm quyền, người này vẫn chưa nhận được câu trả lời. Vậy cơ quan nào có trách nhiệm giải quyết khiếu nại cho công dân?

Toà án tỉnh trả lời trách nhiệm thuộc Cục THADS tỉnh?

(ảnh minh hoạ)

Ngày 7.1.1990, ông Nguyễn Điệu Ngọc (ngụ ấp Long Đại, xã Long Thành Bắc, huyện Hoà Thành) vay cửa hàng kinh doanh vàng bạc Liên hiệp 30.4 Tây Ninh 10 lượng vàng 24K và thế chấp 1 giấy CN sở hữu nhà đất, diện tích 210,74m2. Do không trả được nợ, cửa hàng kiện ông Ngọc ra toà. Ngày 9.3.1991, TAND tỉnh xét xử buộc ông Ngọc trả cho cửa hàng trên 12,4 lượng vàng, đồng thời cửa hàng trả cho ông Ngọc 1 chiếc xe Datsun, với điều kiện ông Ngọc chỉ được sử dụng không được bán, khi chưa trả hết nợ cho cửa hàng. Năm 1991, TAND Hoà Thành buộc ông Ngọc thi hành án (giai đoạn này công việc thi hành án vẫn còn thuộc cơ quan toà án), nhưng ô tô của ông Ngọc, cửa hàng vẫn giữ. Ngày 18.12.1991, TAND huyện Hoà Thành cưỡng chế thi hành án, ông Ngọc không chấp hành án, bị toà kết án 6 tháng cải tạo không giam giữ.

Sau đó, ông Ngọc khiếu nại đến các cơ quan có thẩm quyền. Ngày 16.5.2001, THADS tỉnh (nay là Cục THADS tỉnh) có công văn cho biết, tháng 7.1993 Đội Thi hành án Hoà Thành mới được thành lập (nay là Chi cục THADS huyện), trong khi đó hồ sơ vụ ông Ngọc đã giải quyết xong, không chuyển giao từ toà án sang cơ quan THA. Vì vậy, thẩm quyền giải quyết thuộc TAND huyện Hoà Thành. Ông Ngọc tiếp tục khiếu nại, TAND tỉnh cho biết, chưa thụ lý giải quyết được, vì chưa có quy định cụ thể của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền. Tuy nhiên, ngày 24.4.2009, TANDTC có công văn cho biết, vụ việc của ông Ngọc thuộc thẩm quyền của TAND tỉnh Tây Ninh. Ngày 30.7.2009, ông Ngọc gửi đơn kiện, TAND tỉnh đã nhận hồ sơ nhưng sau đó… không thụ lý giải quyết (!?).

Ngày 4.3.2011, TAND tỉnh có công văn yêu cầu ông Ngọc chờ, TAND tỉnh đang xin ý kiến hướng dẫn của toà cấp trên. Ngày 3.8.2011, ông Ngọc nhận được văn bản của TAND tỉnh cho biết, để có cơ sở giải quyết vụ án, phải chờ văn bản của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền xác định việc thi hành án là trái pháp luật. Trong văn bản này, TAND tỉnh cho biết, cơ quan giải quyết khiếu nại là Cục THADS tỉnh. Ngày 5.10.2011, TAND tỉnh có Công văn số 135/TA-GĐKT gửi Cục THADS tỉnh cho biết “để có đủ căn cứ khởi kiện tại toà án, ông Ngọc phải có văn bản xác nhận việc thi hành án là trái luật của cơ quan có thẩm quyền (Thi hành án dân sự) thì mới có căn cứ yêu cầu Chi cục THADS huyện Hoà Thành bồi thường thiệt hại. Và sau khi không thoả thuận được việc bồi thường thì đương sự mới có quyền khởi kiện tại toà án. Trong trường hợp này, ông Ngọc đã có văn bản xác định việc thi hành án là trái pháp luật thì trách nhiệm bồi thường là Chi cục THADS huyện Hoà Thành (điểm a, Khoản 2 Điều 14 của Luật Trách nhiệm bồi thường Nhà nước). Theo quy định tại Điều 23 thì toà án nhân dân cấp huyện nơi cư trú của người bị thiệt hại có thẩm quyền giải quyết vụ kiện yêu cầu bồi thường”.

Cục THADS tỉnh nói không!

Mặc dù TAND tỉnh nêu rõ như vậy nhưng khi ông Ngọc khiếu nại đến Cục THADS tỉnh thì nơi đây không xem xét giải quyết. Cụ thể, tại biên bản làm việc ngày 23.11.2011, Cục THADS tỉnh cho rằng vào các năm 2001, 2002, ông Ngọc có làm đơn khiếu nại yêu cầu bồi thường, Phòng Thi hành án dân sự tỉnh (nay là Cục THADS tỉnh) trả lời rằng, việc khiếu nại của ông Ngọc được thi hành xong vào năm 1992 – trước khi cơ quan THA được thành lập. Do đó, hồ sơ thi hành án của ông Ngọc không được bàn giao từ cơ quan toà án sang cơ quan THA. Ngoài ra, THADS tỉnh đã hướng dẫn ông Ngọc đến cơ quan toà án để được xem xét giải quyết theo thẩm quyền. Tại buổi làm việc này, Cục THADS tỉnh cho biết, đơn của ông Ngọc không thuộc thẩm quyền giải quyết của Cục THADS tỉnh.

Đến trách nhiệm của UBND tỉnh

Như vậy, vụ việc của ông Ngọc hiện nay do cơ quan nào giải quyết? Theo tìm hiểu của chúng tôi, Điều 14 của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước ghi rõ: “Trường hợp cơ quan quản lý người thi hành công vụ đã được chia tách, sáp nhập, hợp nhất hoặc bị giải thể thì cơ quan kế thừa chức năng, nhiệm vụ của cơ quan đó là cơ quan có trách nhiệm bồi thường; trường hợp không có cơ quan nào kế thừa chức năng, nhiệm vụ của cơ quan đã bị giải thể thì cơ quan đã ra quyết định giải thể là cơ quan có trách nhiệm bồi thường”. Mặt khác, tại Điều 24 Nghị định số 16/2010/NĐ – CP ngày 3.3.2010 quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước, xác định trong trường hợp nếu các cơ quan chưa thống nhất cơ quan nào có trách nhiệm bồi thường thì thuộc trách nhiệm của Uỷ ban nhân dân ở địa phương xem xét giải quyết. Ngoài ra, tại Thông tư liên tịch số 24/2011/TTLT-BTP-BQP, ngày 15.12.2011 về hướng dẫn thực hiện trách nhiệm bồi thường của Nhà nước trong hoạt động thi hành án dân sự cũng nêu rõ các căn cứ để các cơ quan có thẩm quyền thực hiện việc bồi thường khi thi hành án sai. Thiết nghĩ, UBND tỉnh cần có ý kiến chỉ đạo Cục THADS tỉnh xác định việc đúng, sai trước đây để có cơ sở bồi thường hay không bồi thường theo quy định.

Trích Nghị định số 16/2010/NĐ-CP ngày 3.3.2010 hướng dẫn thi hành Luật TNBTCNN

“Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh thực hiện quản lý Nhà nước về công tác bồi thường tại địa phương và có các nhiệm vụ… xác định cơ quan có trách nhiệm bồi thường trong trường hợp người bị thiệt hại yêu cầu hoặc không có sự thống nhất về trách nhiệm bồi thường giữa các cơ quan chuyên môn thuộc Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh và Uỷ ban nhân dân cấp huyện thuộc địa phương do mình quản lý theo thủ tục quy định tại điểm b Khoản 1 Điều 5 của Nghị định này".

ĐỨC TIẾN