SỞ Y TẾ TRẢ LỜI CHẤT VẤN HỘI ĐỒNG NHÂN DÂN TỈNH: Khó xác định chuyện lạm dụng dịch vụ y tế

Khó xác định chuyện lạm dụng dịch vụ y tế 

Cập nhật ngày: 16/12/2018 - 10:50

BTN - Tại kỳ họp thứ 10, Hội đồng nhân dân tỉnh khoá IX, đại biểu HÐND chất vấn Sở Y tế về một số nội dung liên quan đến công tác quản lý Nhà nước. Ðại biểu chất vấn như sau: “Thời gian qua, cử tri phản ánh nhiều những bất cập trên lĩnh vực y tế tư nhân như giá thuốc, giá dịch vụ y tế tại các cơ sở tư nhân cao (bệnh viện, phòng khám, nhà thuốc...), có dấu hiệu lạm dụng các dịch vụ y tế trong khám bệnh, chữa bệnh, gây áp lực cho đời sống người dân. Vai trò quản lý Nhà nước trên lĩnh vực này? Thực trạng hoạt động và giải pháp để quản lý tốt hoạt động của cơ sở y tế tư nhân”?

Khám bệnh cho trẻ em tại Bệnh viện Đa khoa tư nhân Cao Văn Chí.

Theo văn bản trả lời của Sở Y tế, trong thời gian qua, các cơ sở y tế tư nhân (y và dược) đã phát triển rộng khắp trên địa bàn tỉnh, đóng góp một phần quan trọng trong việc cung cấp hàng hoá, dịch vụ y tế đa dạng, thuận tiện cho người dân, giảm tải cho các cơ sở y tế công lập. Một số cơ sở được đầu tư khang trang, trang thiết bị hiện đại, dịch vụ đa dạng, chu đáo, tạo được uy tín, thương hiệu, ngày càng phát triển rất đáng khích lệ. Ðiển hình như Bệnh viện đa khoa Lê Ngọc Tùng, Bệnh viện Cao Văn Chí, đang tiếp tục đầu tư xây dựng mới Bệnh viện Hồng Hưng và Bệnh viện Xuyên Á.

Lãnh đạo Sở Y tế đánh giá, sự phát triển này là tín hiệu đáng mừng trong việc thực hiện chủ trương của Ðảng, của địa phương về tăng cường công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khoẻ nhân dân trong tình hình mới. Theo đó, đẩy mạnh xã hội hoá, huy động các nguồn lực phát triển hệ thống y tế; đa dạng hoá các hình thức hợp tác công - tư, bảo đảm minh bạch, công khai, cạnh tranh bình đẳng, không phân biệt công - tư trong cung cấp dịch vụ y tế. Khuyến khích các tổ chức, cá nhân đầu tư xây dựng cơ sở y tế (kể cả trong chăm sóc sức khoẻ ban đầu), tập trung vào cung cấp dịch vụ cao cấp, theo yêu cầu.

Nghị quyết của Trung ương cũng yêu cầu phải tăng tỷ lệ giường bệnh tư nhân lên 10% vào năm 2025 và 15% vào năm 2030. Tỷ lệ này ở Tây Ninh hiện nay chỉ mới đạt 4%. Vì vậy, tăng cường vận động đầu tư phát triển y tế tư nhân là xu thế tất yếu trong xã hội phát triển, là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của Ðảng bộ, chính quyền và nhân dân Tây Ninh trong thời gian tới.

Tuy nhiên, bên cạnh các đóng góp tích cực nêu trên, thực tế cũng ghi nhận y tế tư nhân có những tồn tại đặc thù so với các cơ sở y tế công lập.

Vai trò quản lý Nhà nước của Sở Y tế trong lĩnh vực giá thuốc, giá dịch vụ y tế được thực hiện căn cứ theo các quy định của pháp luật như sau:

Về giá cả dịch vụ y tế, theo Nghị định số 177/2013/NÐ-CP, dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh cho người tại cơ sở khám bệnh, chữa bệnh tư nhân không thuộc phạm vi Nhà nước quy định giá hay kiểm soát giá. Cơ sở y tế tư nhân được phép tự kê khai và niêm yết giá theo quy định của Bộ Y tế.

Về giá thuốc, Nghị định số 155/2018/NÐ-CP quy định cơ sở kinh doanh dược không được bán buôn, bán lẻ thuốc cao hơn mức giá kê khai, kê khai lại do chính cơ sở sản xuất hoặc cơ sở đặt gia công, cơ sở nhập khẩu thuốc đó đã kê khai, kê khai lại.

Nghị định số 54/2017/NÐ-CP quy định: Các cơ sở bán buôn thuốc phải thực hiện việc niêm yết giá bán buôn từng loại thuốc tại nơi giao dịch hoặc nơi bán thuốc của cơ sở bán buôn thuốc; các cơ sở bán lẻ thuốc phải thực hiện việc niêm yết giá bán lẻ từng loại thuốc tại cơ sở bán lẻ thuốc; cơ sở bán buôn, bán lẻ thuốc không được bán cao hơn giá do cơ sở đã niêm yết.

Thực hiện các quy định trên, trong phạm vi trách nhiệm và quyền hạn được giao, hằng năm, Sở Y tế đều tổ chức tập huấn, tuyên truyền, hướng dẫn việc thực hiện các văn bản pháp luật cho người hành nghề, các cơ sở hành nghề y, dược tư nhân. Ðồng thời tổ chức thanh tra, kiểm tra định kỳ, đột xuất các cơ sở y tế tư nhân để chấn chỉnh, xử phạt các vi phạm, trong đó có vi phạm về kê khai, niêm yết giá thuốc, giá dịch vụ y tế. Năm 2017 đã thanh, kiểm tra 565 cơ sở, trong đó có 3 cơ sở bị thu hồi giấy phép hoạt động, 5 cơ sở bị tạm đình chỉ hoạt động.

Vấn đề lạm dụng các dịch vụ kỹ thuật y tế, theo quy định về mặt chuyên môn y tế, người thầy thuốc có quyền chỉ định các xét nghiệm, các kỹ thuật y khoa cần thiết trong quá trình khám, chữa bệnh (căn cứ vào tình trạng bệnh, năng lực, kinh nghiệm lâm sàng của thầy thuốc; mức độ tin tưởng đối với các xét nghiệm của tuyến trước, của cơ sở y tế khác...) và hoàn toàn chịu trách nhiệm về các chỉ định của mình. Vì vậy, phần lớn chỉ định xét nghiệm, kỹ thuật đều có thể được giải thích là vì lý do cần thiết về mặt chuyên môn. Thực tế là hiện nay chưa có quy định, chuẩn mực, tiêu chí, tiêu chuẩn về lạm dụng các dịch vụ y tế, nên rất khó xác định có lạm dụng hay không.

Trong thời gian tới, để tiếp tục phát huy mặt tích cực, hạn chế mặt tiêu cực của các cơ sở y tế tư nhân, ngành Y tế sẽ tăng cường thực hiện một số giải pháp. Trước hết, kiến nghị Bộ Y tế tiếp tục hoàn thiện các cơ sở pháp lý trong lĩnh vực y tế như hướng dẫn kê khai, niêm yết giá, ban hành các phác đồ chuẩn trong chẩn đoán và điều trị; đẩy nhanh lộ trình công nhận xét nghiệm lẫn nhau giữa các cơ sở y tế.

Ðối với ngành Y tế địa phương, tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến, hướng dẫn việc thực hiện các quy định của pháp luật về thuốc, về dịch vụ y tế, các quy chế chuyên môn cho các cơ sở y tế tư nhân trên địa bàn quản lý. Mặt khác, vận động các cơ sở giữ gìn và nâng cao giá trị đạo đức, lương tâm trong hành nghề y, dược, coi đây là cách thức hiệu quả nhất để tạo dựng thương hiệu, xây dựng lòng tin đối với khách hàng.

Ngành Y tế tăng cường quản lý người hành nghề thông qua việc đăng ký hành nghề, bảo đảm tất cả người hành nghề phải được cấp chứng chỉ hành nghề và hành nghề đúng phạm vi hoạt động chuyên môn cho phép. Sắp tới, sẽ đăng tải công khai trên các phương tiện thông tin đại chúng, trang thông tin điện tử của Sở Y tế danh sách các cơ sở y tế tư nhân đã được cấp giấy phép hoạt động kèm theo phạm vi hoạt động chuyên môn, thời gian hoạt động cũng như các vi phạm để người dân biết, tìm hiểu thông tin trước khi khám bệnh, mua thuốc.

Yêu cầu các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh tư nhân trên địa bàn công khai trên trang thông tin điện tử của cơ sở (nếu có) và tại cơ sở khám bệnh, chữa bệnh các thông tin theo quy định. Công tác thanh tra, kiểm tra sẽ được tăng cường; xử lý nghiêm minh các vi phạm pháp luật trong lĩnh vực y tế. Ngành sẽ phối hợp với UBND huyện, phường, xã trong công tác quản lý, giám sát, kiểm tra hoạt động của các cơ sở y tế tư nhân trên địa bàn…

Ðối với người dân, cần sáng suốt phát huy quyền lựa chọn trong việc sử dụng dịch vụ để bảo đảm an toàn, lợi ích cho bản thân và gia đình. Sở Y tế khuyến cáo người dân làm một số việc để bảo đảm quyền lợi như tích cực tham gia BHYT để có nguồn hỗ trợ khi ốm đau, bệnh tật; tham khảo thông tin từ nhiều nguồn để chọn lựa cơ sở y tế hoạt động hợp pháp, có năng lực chuyên môn, có thầy thuốc giỏi, trang thiết bị hiện đại ... khi cần phải chăm sóc sức khoẻ. Khi cần mua thuốc hoặc cần khám, chữa bệnh, người dân có quyền và nên yêu cầu cơ sở y tế tư vấn đầy đủ về lợi ích, nguy cơ, sự cần thiết của các dịch vụ, kỹ thuật cùng với giá cả, ước tính chi phí kèm theo để làm cơ sở lựa chọn dịch vụ phù hợp theo yêu cầu và khả năng chi trả của mình.

Trong các năm qua, hệ thống y tế công lập đã tích cực củng cố và nâng cao chất lượng phục vụ thông qua đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng, trang thiết bị, cải tiến cung cách phục vụ hướng tới sự hài lòng của người bệnh. Vì vậy, người dân có thể lựa chọn dịch vụ từ các cơ sở y tế công lập, là nơi được kiểm soát chặt chẽ, bảo đảm tuân thủ quy trình, quy chế chuyên môn với giá cả do Nhà nước quy định.

VIỆT ÐÔNG